جميع اطباء مجرب دانستهاند . و سنگ ملون را چون در حرير سفيد پيچيده نگاه دارند ، باعث جاه و قبول و قضاى حوائج مىگردد و « امين الدوله » گويد سنگ ملون ، سرخ مىباشد و تعليق او موجب رفع فزع است و گويند چون بچهء او را به زعفران و امثال او زرد كنند ، به دستورى كه در حين رنگ كردن نبيند جهت رفع زردى بچه ، سنگ يرقان به آشيان آورد و چون وقت صلات جمعه آشيان او را خراب كرده ، به آب حل نموده ، به آن غسل بدن كنند باعث بطلان سحر و شر آن است .
[ 2071 ]
خفاش :
به فارش شب پره گويند . در سوم ، گرم و در چهارم ، خشك و مرق و پختهء او مسهل فضلات غليظه و زردآب و رافع استسقاء و مهراى اودر و روغن زيتون و زنبق جهت فالج و رعشه و مفاصل و نقرس و درد كمر و ورمهاى بارد و طلاى مطبوخ آن بر احليل جهت احتباس بول ، سريع الاثر است و جلوس در طبيخ او جهت فالج و مول پيهء او قاطع حيض و طلاى خون او قبل از بلوغ ، مانع بر آمدن موى و بزرگ شدن پستان و ماليدن زهرهء او بر فرج جهت عسر ولادت ، مجرب و تدهين [ او ] به روغنى كه در ظرف مس بىقلع او را مهرا پخته باشند جهت رويانيدن موى و دراز كردن او ، بىعديل است و اكتحال مغز سر او با آب پياز جهت نزول آب و با عسل جهت بياض و طلاى او بر كف پا ، مهيّج باه و سرگين او جهت قوبا و بياض چشم و خاكستر سوختهء سر او جهت منع مستى ، مؤثر .
شير و بول او به غايت جالى و در آشيان آن ، منجمد آن به هم مىرسد و شيرزق خوانند ، به قدر بند انگشتى و سفيد و متخلخل ، شبيه به قلى و سوراخ دار است . يك مثقال او قاتل و ربع درهم او مخرج حصاة و اكتحال او رافع بياض و عين طلاى او باعث جراحت جلد و سترندهء موى و قالع ثآليل است و گذاشتن سر او در زير بالين - كه عالم بر آن نباشد - ، مورث بىخوابى و به دستور ، دل و چشم او همين اثر دارد و دفن كردن سر اودر برج كبوتران ، موجب جمعيت كبوتران در سوراخ موش ، باعث گريختن ايشان از آن مكان و داشن آن ، مورث قبول است .
[ 2072 ]
خفج :
خردل برّى است .
[ 2073 ]
خف الغراب :
نوعى از حلزون است دراز تر از ودع و بزرگتر از آن .
[ 2074 ]
خفروج :
خرفه است .