در سوم ، گرم و خشك و با آب گرم ، مدرّ حيض و مسقط جنين و رافع درد مثانه و آب طبيخ او مفتت حصات و روغنى كه از آب طبيخ او و روغن زيتون ترتيب دهند جهت درد كمر و ساير اعضاء مفيد .
قدر شربتش تا يك مثقال و مهيّج اشتها و باه و مصدع و مضر ريه و مصلحش كتيرا و بدلش نصف او فلفل و در تحريك باه ، انجره است .
[ 1543 ]
جوز الكوثل :
و بعضى جوز القى نيز گويند . ثمر نباتى است هندى شبيه به خرنوب در شكل و رنگ و مستدير و پهن و پوست او نازك و در جوف او غلافى شبيه به غلاف شاهبلوط و طعمش مثل باقلا و برگ او شبيه لبلاب و گلش سفيد .
در آخرِ سوم ، گرم و خشك و به غايت مقىّء و مسهل و منقّى بدن از اخلاط رديه و جهت رفع سدد و صلابات و اوجاع بارده و حصات ، نافع و مرخى اعضاء به مرتبه اى است كه بعد از خوردن او تا يك هفته به حال اصلى نمىآيد و مصلحش فواكه و ربوب و قدر شربتش تا يك دانگ و يك درهم او كشنده است به قى و اسهال و مصلحش ريختن آب سرد متواتر بر بدن و آشاميدن مبردات عطريت است .
[ 1544 ]
جوزجندم :
به ضم اوّل و راى مهمله . معرَّب از كوز گندم و گل گندم نيز گويند . چيزى است شبيه به مغز گردكان كه بر روى سنگها متكون مىشود ، سفيد مايل به زردى ، چون در عسل گذارند متخلخل شده و قدر قليل او ، حجم عظيم به هم مىرساند .
در اولِ سوم ، گرم و خشك و با رطوبت فضليه و به غايت مبهى و محرِّك آن و مسمِّن و مع هذا اكثار آن از جهت تجفيف قوى ، مطفى باه است و جهت حصات و رفع عسر بول و قطع خواهش گل خوردن و امثال آن و با آب سيب و به جهت قطع نزف الدم و ضماد او جهت قوبا و سعفه و نزف الدم ، نافع .
مغثى و مقىّء و مصلحش ريباس و انار و قدر شربتش تا دو درهم است چون يك رطل او را با ده رطل عسل و سى رطل آب گرم ، بسيار برهم زنند و سر ظرف را بپوشانند ، در روز ، شرابى مسكر شود به حدى كه در تفريح و اسكار ، مثل خمر و قوىتر از آن باشد .
[ 1545 ]
جوز ارقم :
بيخ گياهى است مستدير ، به قدر گردكان سفيد و مصمت و زود شكن و در طعم ، شبيه به شاهبلوط و با اندك تندى و چون خشك شود از آن پوست رقيقى سياه ظاهر مىشود و ساق گياه او باريك و مستدير و زياده بر ذرعى و مجوف و خشن و اغبر و گلش