تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى ) — صفحة 280

مساهمون:

ص٢٨٠
قدر شربتش تا يك دانگ و بدلش لفاح دو وزن او و مورث جنون و فساد فكر و مصلحش فلفل و رازيانه و عسل است . [ 1538 ]

جوز القى :

ثمر شجرى است مخصوص بلاد يمن به قدر فندقى و جوف او مشتمل بر پرده‌ها و ما بين پرده‌ها ، دانهء او به قدر مغز جلغوزه و با اندك بدبويى . در دوّم ، گرم و خشك و مقىء بلغم و مسهل وجهت امراض بارده دماغى و عصبانى ، نافع و قدر شربتش تا يك درهم با يك مثقال رازيانه و آب گرم و عسل و هرگاه بيست درهم شبت را در يك رطل آب بجوشانند تا به نصف رسد و جوز القى و همچنين ساير مقيئات را با قدرى نمك سائيده ، به عسل سرشته ، با مطبوخ شبت و به قدر احتياج ، آب گرم و قدرى عسل بنوشند ، به غايت مقىء و بىغايله است . [ 1539 ]

جوز الخمس :

ثمر شجرى است هندى به قدر فندقى و مدور و سياه و خال دار و پوست او ناهموار و در جوف او دانه‌ها به قدر قرطمى و زياده از پنج عدد نمىشود . در دوّم ، گرم و خشك و مسهل بلغم و لزوجات و سوداى محترق و قدر شربتش تا دو درهم است با آب گرم و مصطكى . [ 1540 ]

جوز العبهر :

دانه‌اى است مدور ، شبيه به آمله و در جوف او مغزى شبيه به دانهء آلوبالو و سرخ رنگ و با اندك شيرينى و قبض . مايل به گرمى و خشك و قاطع اسهال مأيوسين با رب مورد و جهت اورام ، نافع است . [ 1541 ]

جوز القطاة :

دانه اى است [ شبيه به ] كاكنج ، قطات ، در خوردن او حريص و گياه او پرشاخ و منبسط بر روى زمين و پر گره و نرم و برگش شبيه به برگ خرفه و از آن عريض تر و غبار ناك و منبت او زمين نمناك و ثمرش مثل كاكنج ، پرده دار و در جوف پرده ، غلافى كوچك ، مايل به طول ، در آن غلاف ، دانهء كوچك است . مايل به گرمى و خشكى و خوردن برگش جهت تقطير البول و جرب مثانه ، خصوصاً با طبيخ هليون و عصارهء برگ او جهت قولنج ريحى و خلطى نافع است . [ 1542 ]

جوز الشرك :

ثمر شجرى است . در حبشه ، كثير الوجود به قدر جوزى و اندك طولانى و مستدير و انتهاى او تند و پوست خشك او چين دار و رقيق و در تحت پوست ، جسمى صلب و در جوف او دانهء شبيه به دانهء انگور و پر عدد و خوشبو و با اندك تندى و اهل مصر ، او را فلفل السودان گويند و رنگ او مايل به سرخى و تيرگى .