[ 1468 ]
جكى :
« امين الدوله » گويد : ثمر هندى است به قدر خربزه و سبز رنگ و خاردار و در تجاويف درون او دانههايى به قدر گردكانى و زرد رنگ و شيرين طعم و لزج . در آن دانه ، تخمى ديگر به قدر پسته و صلب و مغز او سبز و چرب و مايل به تلخى و درخت او عظيم است .
بالخاصية ، مغز او مولد منى و محرِّك باه است .
[ 1469 ]
جليد :
به فارسى تگرك نامند و در طبع و آثار ، مثل ثلج است و از آن كثيف تر .
[ 1470 ]
جلنار :
به فارسى گلنار گويند و او غير گل انار مثمر است ؛ اگر چه در جميع افعال ، مشابه يكديگرند .
در دوّم ، سرد و خشك و قابض و رادع و مجفِّف و مقوّى اعضاء و جهت اسهال دموى و صفراوى و رطوبى و زلق الامعاء و سحج و قرحهء امعاء و نزف الدم هر عضو و نفث الدم و جرب و حكّه و منع ريختن مواد به معده ، نافع و ضماد او جهت بد بويى زير بغل و التيام جراحات و منع تزايد اورام و سقوط موى و سنون و مضمضه او با سركه جهت بد بويى دهان و استحكام لثه و اسنان و قلاع ، مؤثر .
مصدع و مصلحش كتيرا و قدر شربتش تا دو درهم و بدلش به وزن او پوست انار است .
از خواص اوست كه چون روز چهار شنبه ، وقت طلوع آفتاب ، يك عدد غنچه نشكفتهء او را صاحب رمد و معتادين آن از درخت به دهن جدا كرده و فرو برد ، تا يك سال رمد نكشد و از مجربات شمردهاند .
[ 1471 ]
جلد :
پوست حيوانات .
نسبت به گوشت ، سرد و خشك و هر چه در طبخ ، مهراتر ، غذائيت او بيشتر و اصلاح دير هضمى او با آبكامه و روغنهاى گرم بايد نمود و پيچيدن عضوى كه صدمه و ضربه به او رسيده باشد به پوست تازهء گرمِ حين ذبح گوسفند و بز و امثال آن ، به غايت مسكّن اوجاع و اورام اوست و به دستور ، جهت اورام بارده ، مفيد و الصاق پوست سر بزغاله بر سر صاحب سرسام ، مجرب و پوست تازه بز جهت جذب سمّ افعى و پوست گوسفند جهت قروح خبيثه و حكّه و جرب و تراشه پوست بز قاطع خون جراحت تازه و خاكستر جميع پوستها جهت نواصير و سوختگى آتش و سحج جلد و ضماد سوختهء پوست اسب