تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى ) — صفحة 267

مساهمون:

ص٢٦٧
[ 1449 ]

جعده :

گياهى است كمتر از نيم ذرع و برگش مفروش و يك روى بالا مزغب و روى ديگر را اطراف ، محيط به خارهاى ريزه و بر اطراف شاخه‌هاى او مثل قبّه و بر آن ، خيوط شبيه به موى سفيد و پر از تخم و گلش سفيد مايل به زردى و با عطريت و اين ، نوعِ جبلى است و جعدهء صغير نامند و بستانى را جعدهء كبير گويند و برگ او بزرگتر و كم بوتر است و مستعمل او جبلى است و بعد از هشت ماه قوتش كم مىشود . در آخرِ دوّم ، گرم و خشك و مفتّح و با قوت ترياقيه و مدرّ بول و حيض و ملطّف و طبيخ او جهت گزيدن هوامّ و يرقان سياه و استسقاء و تبهاى بلغمى و سوداوى و رفع كرم معده و حبّ القرع و تحليل رياح و عسر بول و مفاصل و حصات و تنقيهء رحم و رفع نسيان و با سركه جهت سپرز و ضماد او جهت تنقيهء قروح مزمنه و التيام آن ، نافع . مضر معده و سر و مصدع و مصلحش حماما و قدر شربتش تا سه درهم و از طبيخش تا بيست مثقال و بدلش پودنهء كوهى و در تحليل رياح ، شيح و در اخراج كرم ، پوست بيخ انار و سليخه است . [ 1450 ]

جعدهء قنا :

به لغت دمشق ، پرسياوشان است . [ 1451 ]

جعدهء صغير :

جعدهء كوهى است . [ 1452 ]

جعدهء كبير :

جعدهء بستانى است . [ 1453 ]

جعل :

اسم فارسىِ قسم بزرگ خنفسا است . [ 1454 ]

جعفيل :

اسد العدس است . [ 1455 ]

جعفرى :

به لغت مازندران ، قسم كرفس الورق خرا است . [ 1456 ]

چغندر :

به فارسى ، اسم سلق است . [ 1457 ]

جغد :

اسم فارسى بوم است و آن ، مرغى است كه در روز ، قوت بصر ندارد و اقسام مىباشد يكى را به فارسى بوف و به تركى سار و قوش گويند . و آن ، عظيم الجثة تر از ساير اصناف است و شاه بوم نامند . يكى را به تركى يپلاق گويند و آن ، كوچكتر از همه است ؛ مگر مرغ حق‌گو كه او از ساير ، حقير تر و به قدر قمرى است و قسم اوسط ، سياه لون و مسمى به جغد است و در تنكابن ، كوره بو نامند . « مهريارس » گويد كه : لطوخ دل اودر حين ذبح - با وجود گرمى او - بر روى صاحب لقوه و بر گردن او ، رافع آن علت است . قطور مغز او با روغن بنفشه در سوراخ بينى طرفِ