تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى ) — صفحة 179

مساهمون:

ص١٧٩
شاخه‌هاى مشبّك او مايل به لاجوردى و گلش سفيد و با رطوبتى است كه به دست مىچسبد . در دوّم ، گرم و خشك و مسكّن مغص و رياح غليظه و مفتّح و جهت عرق النسا مجرب دانسته‌اند . ضماد مطبوخ او با روغن زيتون ، محلّل اورام صلبه و بلغمى و سوداوى و مورث سحج و مصلحش صمغ عربى و قدر شربتش تا يك مثقال است . [ 762 ]

بُخْتُج :

مطبوخ است . [ 763 ]

بخيب :

بول شتر اعرابى است . [ 764 ]

بَد اسِقان :

معرَّب از بدسگان فارسى و آن گياهى است شبيه به بردى و زرد رنگ ذهبى و باريكتر از بردى و از آن نرمتر و منبت او نيزارها و در آبهاى ايستاده . و اهل زنج ، دست و رنجن از آن مىسازند . و گويند در آذربيجان بسيار است . گرم و خشك و ملطّف و محلّل و مدرّ بول و بدل كشت بر كشت و موافق امراض بارده . قدر شربتش از يك درهم تا سه درهم و بدلش يك وزن و نيم او درونج و به وزنش زيرهء كرمانى است . [ 765 ]

بدرانك :

اندريان است . [ 766 ]

بِدليون :

مقل است . [ 767 ]

پده :

اسم فارسى غرب است . [ 768 ]

بَد كَسِكان و بَدكِسان و بَد شِقان :

بد اسقان است . [ 769 ]

بَرَنْجاسَف :

به فارسى بوى مادران نامند . نباتى است ساق دار قريب به ذرعى و شاخه‌هاى او باريك و برگش ريزه ، و گلش مثل شبت چتر دار ، و زرد و سفيد و مايل به كبودى نيز مىباشد . ثقيل الرايحة و با عطريت و با نبات آن اندك چسبندگى است و در كوه ، و صحراى سايه دار مىرويد . و او غير قيصوم است ؛ چه قيصوم ، شبيه است به افسنتين و اكثر ، يك ساق از يك ريشه مىرويد و بىشاخ و زياده بر سبزى است [ شبرى است ] . و برگش شبيه به برگ ساق زنبق و از آن بسيار ريزه تر و با چسبندگى قليلى و گلش زرد و سفيد مىباشد . و با عطريت قوى ، بىثقل رايحه . منبت او مخصوص كوه‌هائى است كه باران در آنجا بيشتر شود و اكثر اطبّا و عشابين ، مشوش ذكر كرده و هر دو را يك چيز