[ 523 ]
انسان :
چرك گوش آدمى ، مولد رياح و كشنده و ضماد او جهت شقيقه ، نافع . و استخوان او مولد امراض مهلكه و مداومت او مورث كورى و ذرور استخوان پوسيده [ او ] در منع زيادتى آكله ، مجرب . و آشاميدن استخوان سوختهء [ او ] سه روز هر روز يك مثقال با مثل او شكر ، جهت صرع و عرق النسا و مفاصل ، به غايت آزموده است . و آب دهن ، ناشتا ، كشندهء كرم گوش و هوامى كه در گوش رفته باشد ، و ترياق گزيدن عقرب و رتيلا و كشندهء مار و هوامّ است و جهت قوبا و آثار قروح و طرفه و بياض چشم و با سرگين عصفور جهت قطع ثآليل و قوبا و به تنهائى جهت قطع نزف الدم و اندمال جراحت و با عسل جهت كلف و جلاى آثار قرحه ، نافع . و ضماد گندمِ ممضوغِ انسان ؛ خصوصاً كه ناشتا باشد جهت نضج و تحليل اورام و بستن دندان او بر بازوى چپ مسكّن درد دندان و جهت دشوار زائيدن و دفع خوف مؤثر است .
زهرهء او مسمِّن بدن و خون حجامت و فصد او مسكّن نقرس و مفاصل و عرق النسا و آشاميدن او مورث بلادت است . و خون حيض ، سمّ قتّال است و مورث جذام و طلاى آن مسكّن دردهاى صعب و حمول او مانع حمل و بخور لتّه حيض را جهت رفع تب و لرز مجرب دانستهاند .
بول انسان ، خصوصاً اطفال ، جهت سرفه كهنه و جرب متقرح و حكّه و قوبا و قروح خبيثه و عسر النفس و با آب نخود و ماء العسل جهت يرقان و قطور او جهت بياض عين و نمك منعقد از بول او جهت رفع بياض چشم ، مجرب . و در افعال ، مثل شيرزق و در صناعت ، بدل اوست . و فضلهء اطفال را كه غذاهاى لطيف داده باشند ، خشك كنند ، نفوخ اودر حلق جهت خناق و ورم گلو و به دستور ، ضماد او با عسل ، محلّل قوى است . و طلاى او جهت حمره و جراحات و التحام آن و رفع عفونت اعضاء و آشاميدن يك مثقال آن جهت يرقان و قطع اسهال و رفع سميت جراحت حربهء زهر دار و قولنج و حكّه ، بىعديل .
و با عسل و شراب جهت رفع گزيدن هوامّ و ادويهء قتّاله ، و تبهاى دايره و يك مثقال او را با يك مثقال نوشادر مصعد جهت رفع سموم مصعد - مثل داراشكنه و زيبق مصعد - ، مجرب دانستهاند و سنون محرق آن جهت قطع تعفن بن دندان و آكله و نقصان لثه و رويانيدن گوشت بن دندان مجرب است . و چون ده عدد ناخن دست را سوزانيده با عسل به شخصى بياشامانند ، آن شخص در محبّت صاحب ناخن به حد تعشق رسد . و بعضى گفتهاند : كه ناخن پا نيز همين خاصيّت دارد .