مقالت دوازدهم در محلول كردن زر و مرواريد و طلق و شبه ، چهار فصل است
فصل اول اندر محلول كردن زر
ببايد گرفت بار « 1 » درخت فرسانا ، - و آن درختى است كه در پارس « 2 » مىرويد و آن را « زيتون سگ » خوانند و در صحرا رويد و در كوه و رودخانهها ، و بار آن به غايت تلخ است ، و در آن خار بود و همه كس آن را دانند و آن را به درخت ساج مانند كنند و برگى باريك دارد و شاخهاى سرخ ، و گلشن مانند بهار اسفست بود و [ بارش ] مانند زيتون سرخ بود ، پس سياه شود .
ببايد گرفت پيش از آنكه سياه شود ، نه سبز و نه سياه ، ميان هر دو « 3 » ، بكوب « 4 » تا چون خمير شود و در جامى افگند قوى آبگينهء قوى بايد كرد ، و بر آن افگندن هر پنج درم يك درم نوشادر ، و پس آن آبگينه ببايد گرفت به قدحى آبگينهاى و ميان هر دو قدح به گل محكم بايد كرد و دفن كردن در زير سرگين اسپ چهارده روز ، هر به سه روز سرگين تازه
هامش
( 1 ) . م : از .
( 2 ) . م : كه در كنار آب ارس .
( 3 ) . ك : هرد .
( 4 ) . م : ميان هر دو ببايد گرفتن .