تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 630

مساهمون:

ص٦٣٠
بدرجهء اول و خشك بدرجهء دوم . دماغ را قوت دهد و ناردين قوىتر اندر اين بابست و هر دو نوع خداوند خفقان را سود دارد و سينه و شش را پاك كند و سدّه جگر و ماساريقا بگشايد و مادتها را از معده باز دارد و خداوند آماس گرده و درد او را سود دارد .

سَليخَه

: گرم و خشك است بدرجهء سوم ، آماس احشا را تحليل كند و سينه و جگر و معده را و درد گرده و مثانه را سود دارد و ادرار بول كند و حيض فرود آرد .

سيساليوس

: انگدان رومى است ، گرم و خشك است بدرجهء دوم . خداوند صرع و درد پشت را و نفس انتصاب را و سرفهء كهن را سود دارد ، و بادها بشكند و درد احشا زايل كند و عسر البول باز دارد ، و تخم او با ميفختج ، ده روز بخورند درد گردهء كهن ، زايل كند .

حرف العين

عَرْطَنيثا

: از نباتهاء يتوع است بيخ او به كار دارند سدّه بينى بگشايد و عطسه آرد و تحليل‌كننده است . موى را به دو شويند از دود و شوخ پاك كند و سپيد كند .

عُصفُر

: گرمست بدرجهء اول و خشك بدرجهء دوم ، كلف و بهق باز دارد .

عاقِر قَرحا

: گرم و خشك است بدرجهء سوم . او را بخايند ، رطوبتها از سر فرود آرد و اندر سركه بجوشانند و مضمضه كنند ، درد دندان را زائل كند و گوشت دندان ، سخت كند .

عِنَبُ الثَّعلَب

: انواع است ، بوستانى و آنچه ثمرهء او زرد است نافع‌ترست . آماسهاء گرم را كه اندر ظاهر و باطن بود سود دارد . بعصارهء او غرغره كنند آماس زبان زايل كند و اندر چشم كشند چشم روشن كند .

عود

: بهترين انواع او هندى است آن را مندلى گويند و نوعى ديگرست كه از كوه خيزد ، كوهى گويند و نوعى ديگرست سمندورى گويند و پس از اين انواع قمارى است و صنفى و قاقلى و فرود ازين انواع است كه بدين درجه نيست . اما مندلى شپش اندر جامه افكند و آن انواع ديگر كه از كوه خيزد بوى او بجامه اندر گيرد و شپش نفكند . بدين سبب اين را بر مندلى فضل نهند . در جمله بهترين عودها آنست كه اندر آب اندازند فرو شود و آنچه بر سر آب بماند در وى قوت عود نيست . در جمله عود ، گرمست و خشك بدرجهء دوم . نيم درمسنگ بخورند رطوبت تباه از معده فرود آرد و جگر و معده را قوت دهد و حواس را تيز كند
الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 630 | اسماعيل الجرجاني ( زين الدين )