تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 627

مساهمون:

ص٦٢٧
خشك نيست ، درد پشت و تهيگاه را سود دارد و خداوند قولنج و خداوند سنگ كليه و مثانه را سود دارد .

ماهودانه

: حب الملوك است ، شاهدانه نيز گويند ، معده را زيان دارد . برگ او با مرغ فربه ، گر با خروس پير بپزند و شورباى آن بخورند طبع فرود آرد . دانهء او از پوست جدا كنند ، هفت عدد يا هشت بخايند و بر اثر آن آب سرد خورند رطوبتها فرود آرد . و اگر همسنگ آن ، مصطكى و گل با آن بياميزند ، و هر سه راستار است و همسنگ هر سه ، شكر با آن بياميزند و بخورند معده را مضرت كمتر كند . و اگر كسى را كه معده او ضعيف باشد ناكوفته و ناخائيده فروبرد اسهال و مضرت كمتر كند و هركه بهتر خايد اسهال بيشتر كند و هركه كمتر و درشت خايد ، اسهال كمتر كند .

ماميران

: سپيدى را از چشم بزدايد و بينائى را قوت دهد خاصه اگر عصارهء او اندر كشند .

ماهى زَهرَج

: معروفست ، پوست بيخ او اندر آبدان ماهى بمالند ماهى بر سر آب افتد بدين سبب او را ماهى زهره گويند اندر داروهاء مسهل به كار دارند رطوبت غليظ فرود آرد .

حرف النون

نُحاس

: مس سوخته ، جراحتها بروياند و چشم را بزدايد خاصه مغسول و آنچه مغسول نكنند زرداب فرود آرد از خداوند استسقا .

ناردين

: سنبل رومى است اندر باب سين ياد كرده آيد .

نيل

: گرم و خشك است بدرجهء دوم ، اندر ريشهاء پليد و پوسيده ، سود دارد .

نسرين

: گرم و خشك است بدرجهء سوم ، عصبها را سود دارد . عصارهء او كرم را كه اندر گوش بود بكشد و آوازها كه اندر گوش افتد ببرد و درد دندان را سود دارد . و نسرين دشتى بر پيشانى مالند صرع زايل كند و سدّهء بينى بگشايد . و چهار درم فواق و قى باز دارد .

نيلوفر

: سرد و ترست بدرجهء دوم ، خداوند صداع گرم را سود دارد و بر آماس گرم نهند سود دارد . شراب او خداوند شوصه و سرفه را سود دارد و قوت مردى را زيان دارد و بوى او شهوت جماع بنشاند .

نارمشك

: گرم و خشك است بدرجهء سوم ، معده و جگر را سود دارد و بجاى سنبل است .

نوشادر

: گرم و خشك است به آخر درجهء سوم . اندر خناق و خوك و بيماريهاء عسر سود دارد و ملازه را كه فرود آيد ، به دو فرود آرند .

نَفط

: سپيد و سياه ، گرم