تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 366

مساهمون:

ص٣٦٦
بكوبند و ببيزند و به كار دارند و اندر بعضى نسختها بعوض مازو ، حضض سوخته است .

باب پنجم از جزو سيم از گفتار پنجم از كتاب معالجات اندر ضعيفى و كند شدن و آب گذاشتن دندان

آب گذاشتن دندان حالى است كه اگر طعام و شراب گرم يا سرد باشد به دو باز آيد ، طاقت آن ندارد ، و چيزى دشوار تواند خاييدن . و سبب ، ترشيهاء بسيار باشد و چيزهاء سخت شكستن . علاج آن ، دندان بر نان گرم و خايهء مرغ گرم نهادن و بر مغز فندق و مغز بادام طلخ و مغز گوز گرم نهادن ، و حب الغار و زراوند طويل و شبّ يمانى اندر بن دندانها ماليدن ، و بايارج فيقرا مسواك كردن . و اگر بدين كفايت نشود ، ترياق بزرگ و روغن بلسان ماليدن . و كندى دندان را اين همه سود دارد . و برگ خرفه و تخم آن و برگ باذروج خاييدن و شير خر و زيت انفاق نيم‌گرم مضمضه كردن ، سود دارد . و موم زرد خاييدن نافع بود .

باب ششم از جزو سيم از گفتار پنجم از كتاب معالجات اندر تدبير دندان كودكان اندر وقت برامدن و تدبير دندانى كه ببايد افكندن و علاج آن

اما تدبير دندان كودك آنست كه آن موضع را به چيزى نرم و چرب مالند تا به آسانى برآيد ، چون پيه بط و پيه مرغ و مسكه و مغز خرگوش پخته . و سر و گردن و بناگوش و حوالى زنخدان او چرب دارند . و دندانى را ببايد افكند ، نخست گوشت بن دندان را ببايد آزد و پس دارو برنهادن ازين نوع : بگيرند پوست درخت توث و عاقرقرحا و بكوبند و ببيزند و به سركه مىسايند و اندر آفتاب مىدارند مدتى ، و هر روز سه بار طلى مىكنند ، چنان كه بديگر دندانها نرسد . و عاقرقرحا و بيخ قثاء الحمار هم برين صفت بسايند و به كار دارند .

باب هفتم از جزو سيم از گفتار پنجم از كتاب معالجات اندر تدبير نگاه داشتن دندان تا درست بود

تدبير نگاه داشتن دندان از بسيار وجه است . يكى آنست كه از تخمه و تباه شدن طعام اندر معده پرهيز كنند