تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 365

مساهمون:

ص٣٦٥
دندان كرم بود ، تخم گندنا و تخم فنك كه بتازى بزر البنج گويند راستار است بكوبند و با موم بسرشند و دود كنند و دهان زبر آن دارند تا دود بدندان برآيد . و بيخ حنظل و تخم آن دود كردن ، سود دارد .

باب سيم از جزو سيم از گفتار پنجم از كتاب معالجات اندر جنبيدن و سستى دندانها

سبب جنبيدن و سستى دندان ، يا بسيارى رطوبت باشد اندر بيخ دندان ، يا سوء المزاج خشك و لاغر شدن دندانها ، چنان كه پيران و ناقهان را افتد ، يا گوشت بن دندانها خورده شود ، يا زخمى و آسيبى رسد . علامات آن ، آنجا كه سبب ، بسيارى رطوبت باشد ، دندانها فربه باشد و سببهاء ديگر خود ظاهر باشد و سبب ، علامت باشد . علاج آن ، از بسيار گفتن و چيزى سخت خاييدن پرهيز كند و آن را بدست و زفان نجنباند . و اگر سبب ، بسيارى رطوبت باشد سكبينج و برگ سرو اندر آب بپزند و بدان آب مضمضه كنند . و بگيرند سماق و پوست انار ترش و ميان هليلهء زرد ، و سك و گل سرخ و گلنار و گزمازو و شبّ يمانى راستار است كوفته و بيخته اندر بن دندانها كنند .

باب چهارم از جزو سيم از گفتار پنجم از كتاب معالجات اندر تغيّر لون دندان

سبب تغيّر لون دندان ، يا بخارى باشد كه بر ظاهر نشيند و دندان بدان آلوده شود ، يا خلطى بد اندر گوهر دندان گذر يابد و غذاء او گردد . علاج آن ، بخارها را بمسواك و سنون زايل كنند . و اگر بخارها بافراط باشد ، نخست استفراغها كنند بايارج فيقرا و قوقايا و حبّ صبر ، پس سنون به كار دارند . صفت سنون : بگيرند سعتر پنج درم ، سنبل دو درم ، پلپل ، قسط ، زراوند گرد از هر يكى سه درم ، كفك دريا ، مسحقونيا ، شخار ، سنباده ، نمك هندى از هر يكى دو درم ، بكوبند و ببيزند و به كار دارند . اگر دندان سياه شود ، بگيرند قنبيل ده درم ، پلپل چهار درم ، حماما سه درم ، ساذج هندى دو درم ، مازوى سوخته از هر يكى دو درم