باب 25 - اندر يرقان سياه :
رگ « 1 » با سليق و اسليم از دست چپ زنند « 2 » و به استفراغ سودا مشغول شوند و ماء الجبن و غير آن هرچه اندر باب يرقان زرد وصف كرده آمده است اندر اين باب نافع بود و اگر رنگ سياه و زرد مركّب بود رگ از هر دو دست زنند . هرگاه « 3 » مزاج جگر از حال طبع بگردد و ضعف بر وى مستولى شود حال او همچون حال مستسقيان گردد و طبيبان او را سوء القينه گويند . علامت : نخست رنگ همه تن بگردد و به زردى و سپيدى گرايد و پيچ اندر چشم درد پديد آيد و باشد كه اطراف همه تن همچون خمير آماسيده شود خاصه در شكم و خايه . علاج : تأمّل بايد كرد اگر اندر تن مادّه صفرا بود ايارج فيقرا بايد داد چند كرّت و اگر خلط غليظ و سرخ باشد استفراغ به شحم حنظل و صبر و غاريقون و سقمونيا بايد كرد و به هر صفت كه باشد استفراغها به تفاريق بايد كرد و زودازود تا مادّه جمع نشود و قى كرده به تفاريق سود دارد و هر بامداد شراب افسنتين سود دارد و معجونهايى كه از پس استفراغ سود دارد و ترياق است و متروديطوس و دواء الكركم و دواء اللك و اگر سوء مزاج محكم گردد و شير شتر اعرابى با بول بز با مقدار دو دانگ سكبينج سود دارد و صفت دواء الكركم صغير زعفران ، سليخه ، سنبل ، مر ، قسط ، فقاح الاذخر ،
هامش
( 1 ) . الف : « رگ » ندارد .
( 2 ) . الف : « زنند » ندارد .
( 3 ) . ب : از اينجا تا شروع باب 26 ، ندارد .