تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اصول و مبانى نظرى طب سنتى ( گزيده اى از كتاب نخستين ذخيره خوارزمشاهى ) ( فارسى ) — صفحة 65

مساهمون:

ص٦٥
خوف الحراره
( Thermophobie )
دارند . جامهء كلفت و ستبر نمىپوشند ، روانداز خود را بيك‌سو مىافكنند ، از گرما بهراس اندرند و بحرانهاى عرق‌خيز
( Crise sudorale )
دارند » . و در صفحهء 152 همين كتاب ضمن علائم « كمى ترشح تيروئيد » كه مطابق با سردى مزاج است مىنويسد : « بيمار ممكن است ساعتها كنار آتش ( بواسطهء حس سرمائى كه دارد ) به همين حال به‌نشيند و نتوان او را به آسانى از جا برخيزاند » ؛ و در صفحهء بعد مىنويسد : « بدن بكمترين سرمائى حساس است . » 6 - در علم الغدد جلد 1 صفحهء 162 : « برخى كند ذهنىها و ديرفهمىها به بىكفايتىهاى خفيف تيروئيد نسبت داده مىشود » و نيز در صفحهء 158 همين كتاب : « هوششان در درجات مختلف خلل يافته است ، و از ابله كامل
( Cretin )
و نيمه ابله و ابله‌وار ديده مىشود » در كامل الصناعه مىنويسد : « و يكون قليل الفهم بطئى الذهن بليدا » تصادف عجيب اينست كه اين كلمات درست مطابق با همان كلمات كتاب امروزه است ، قليل الفهم مطابق با ديرفهمىها ؛ و بطئى الذهن مطابق با كند ذهنىها . 7 - علم الغدد جلد 1 صفحهء 152 : « زبان حجيم مىشود و سخن گفتن را دشوار مىسازد » در كامل الصناعه مىنويسد « ثقيل اللسان » يعنى زبان سنگين مىشود . 8 - علم الغدد جلد 1 صفحهء 152 : « بكندى راه مىرود و با شك و ترديد قدم از قدم برميدارد » در كامل الصناعه : « بطئى المشى متوقفا فى الامور » يعنى : بكندى راه مىرود و در امور توقف مىكند . 9 - علم الغدد جلد 3 صفحهء 256 : « كم دلى و ترس اغلب نتيجهء بىكفايتى تناسلى است » مىدانيم كه در اينجا نيز متابوليسم بازال پائين مىآيد ، بنابراين علامت مزبور در رديف علامات سردى مزاج ذكر مىشود و در كامل الصناعه در اين مورد مىنويسد « جبانا خائفا » 10 - علم الغدد جلد 1 صفحهء 153 : « بيمار به غذا اشتها ندارد » و در كامل الصناعه « ناقص الشهوة » يعنى اشتها ناقص و ضعيف است ( توضيح آنكه در كتب طب قديم هرجا كلمهء شهوة ذكر شده منظور اشتها به غذا ) . 11 - علم الغدد جلد 1 صفحهء 153 : « غذائى كه مىخورد به سختى و كندى هضم مىشود » در كامل الصناعه :
اصول و مبانى نظرى طب سنتى ( گزيده اى از كتاب نخستين ذخيره خوارزمشاهى ) ( فارسى ) — صفحة 65 | سيد جواد مصطفوى / اسماعيل الجرجاني ( زين الدين ) / سيد جلال مصطفوى