شده ، نسبت آب در بدن ثابت مىماند .
آدولف « 1 » در اينباره مىگويد ، يك اصل كلى كه حاكم بر موجودات زنده است اينست كه سعى مىكند آب زيادى را از بدن خارج كرده ، و در موردى كه مقدار ورودى آن كم است ، در نگاهدارى آن بكوشد « 2 » .
بااينحال چنان كه قبلا گفتيم ، مقدار آب در سنين مختلف عمر يكسان نبوده ، و به نسبت بالا رفتن سن رفتهرفته كم مىشود . در سن معين نيز مقدار آن در اشخاص مختلف كاملا يكى نيست ؛ در بعضى افراد كمى بيشتر ، و در برخى اندكى كمتر و بالاخره در عدهيى متوسط است . قدما از اين حقيقت علمى باخبر بوده و مىگفتند افراد دستهء اول مزاجشان تر و دستهء دوم مزاجشان از حيث ترى و خشكى معتدل مىباشد .
اين زيادى و كمى مقدار آب در بدن تا وقتىكه اخلالى ايجاد نكند ، و ضايعاتى بوجود نياورد ، و بعبارت ديگر ما دامى كه فيزيولوژيك باشد ، قدما بلفظ مزاج تر و مزاج خشك اصطلاح مىكردند ؛ ولى هنگامى كه اختلالات عملى و ضايعات تشريحى در اعضاء بدن بوجود آورده و پيدايش بيماريهاى گوناگونى را سبب شود ، بلفظ سوء مزاج تر و سوء مزاج خشك مىناميدند .
امروز در كتابهاى طب مىبينيم ، در مورد بيماريهاى ناشى از سوء تغذيه ، يك سرى امراض را شرح مىدهند كه علت آنها ازدياد يا نقصان مواد موجود در بدن مىباشد ، مثلا زيادى و كمى قند خون ، زيادى و كمى چربى و كلسترل ، و حتى آسيد اگزاليك كه به مقدار فوقالعاده ناچيزى در خون وجود دارد ، افزايش ميزان آن مرضى بنام
Oxalemie
ايجاد مىكند ؛ ولى در هيچيك از كتب طب جديد بحث دربارهء بيماريهائى كه علت آنها كمى و زيادى آب بدن باشد نشده است ، درصورتىكه اين امر حقيقتا وجود دارد ، و اگر در كتابها بحثى از آن به عمل نيامده ، فقط و فقط به اين جهت بوده است كه علت بروز بيماريهاى مزبور را بعوامل ديگرى نسبت داده و ازدياد و نقصان آب بافتهاى بدن را مورد توجه قرار ندادهاند .
در اينجا بايد يادآورى كنيم ، كه در طول تاريخ پزشكى ، در هر عصر و زمان ، يك عده اصطلاحات و مطالب طبى به صورت مد روز درآمده و همه جا در محافل پزشكى شايع مىگردد ، و در زمان ديگر همان اصطلاحات و مطالب كهنه شده و ارزش و اعتبار خود را از دست مىدهد ، و پس از چندى ممكن است مجددا مورد توجه واقع شده ، ولى با عبارات و كلمات ديگرى بيان گردد ؛ مسئلهء ترى و خشكى مزاج نيز از اين قبيل است ، و براى اينكه معلوم شود اولا مفهوم اين حقيقت علمى امروز نيز واقعا وجود دارد ، و ثانيا ثابت گردد كه كمى و زيادى آب در بافتها و مايعات بدن مبداء بروز يك عده از بيماريها مىگردد ببررسى تجربيات و تحقيقاتى كه دانشمندان جديد در اين باره كردهاند مىپردازيم :
هوسه فيزيولوژيست معروف امريكائى در جلد 1 كتاب فيزيولوژى خود ازدياد و نقصان آب بدن و اختلالات حاصله از آن را به اين ترتيب شرح مىدهد : ( رجوع به ترجمهء فرانسوى فيزيولوژى هوسه ص 679 شود ) :
هامش
( 1 ) -Adolph .( 2 ) - ترجمهء فرانسوى فيزيولوژى هوسه جلد 1 صفحه 679