تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دانشنامه در علم پزشكى ( فارسى ) — صفحة 28

مساهمون:

ص٢٨
صدف و صبر و صمغ و قؤدمانا ؟ ؟ ؟ * قصب ، قنطوريون و برزقطونا 410 وقيه ، قلقطار ، قرط و قلقند * و قاقله و قلب و نيز سقفند قلنسور و رماد و رازيانج * و روى سوخته و راتيانج « 1 » ورند و رطبه و ريوند و فلفل * شكال سادنه و مُر و قلقل شكاع و شطرج و شب و شيلم * شقايق ، شاه ترّه ، تخم شبرم تربد ، تودرى و تمر هندى * و خربق ، توتيا ، خروع و خطمى

طبائع الادويه

415 ز نام دارو برخى گفته آمد * كه بهتر بر زبانم رفته آمد گرش يكسر همه نسخت گرفتى * گران گشتى گرش جمله بگفتى برين گفته مگر خود اختصارست * در آن ناگفته خود اندك بكارست آ 16 كنون لختى ز طبعش مىبگويم * وزين نامه گرانى « 2 » مىنجويم اسارون گرم و خشكست و جگر را * قوى دارد عروق و رهگذر را 420 و اذخر گرم و خشكست و بيك راه « 3 » * برون آرد ز معده‌درد و آماه « 4 » و ابهل گرم و خشك و فعلش آنست * كه حيض « 5 » آرد زنان را بىگمانست و افتيمون همه گرمست و سودا * بيارد از تن و كيموس « 6 » گندا « 7 » و گرمست انجده بفزايد او باه « 8 » * ببرد بلغم و خالى كند راه اقاقايا همه خشكست و سردست * درودست « 9 » اين اگر مقعدش دردست
هامش
( 1 ) - راتيانج : در نسخه اصل ( ارتيانج ) . ( 2 ) - گرانى : سختى ، دشوارى . ( 3 ) - بيك‌راه : يكباره ، به كلى . ( 4 ) - آماه : آماس . ( 5 ) - حيض : خروج خون از زن هر ماه يك‌بار به مدت چند روز متوالى ، قاعده شدن زن . ( 6 ) - كيموس : مواد غذايى موجود در معده كه با ترشحات و عصير معدى آغشته شده . ( 7 ) - گندا : گنديدگى ، بوى بد داشتن . ( 8 ) - باه : تمايل جنسى . ( 9 ) - درودست : دروده است .