اگر نبض در يك گروه سنى نسبت ويژه خود را نگاه دارد به آن مىگويند داراى برابرى و وزن درست « 1 » و راست و اينگونه نامها مىباشد .
اگر نتواند اين نسبت را نگهدارد به نسبت سنهاى ديگر خواهد رسيد و اگر اين بيرون آمدن از نسبت خود از سن كودكى به نسبت ويژه سن نوجوانى برود به آن مخالف برابرى وزن ( هموزنى ) و يا ( خارج الوزن ) « 2 » گفته مىشود .
اگر بيرون رفتن آن و دستاندازى به نسبت ويژه ميانسالان يا كهنسالان به آن مخالف برابرى يا وزن بد ( ناجور ) يا نابرابر و ناهماهنگ و جز آن گفته مىشود .
در جايگاهى از تن كه سرخرگى هويدا مىشود ، گاهى در دستمالش از آن حرارتى بيش از جاهاى ديگر تن احساس مىشود . برخى از پزشكان اين را نيز جزو گونههاى ديگر نبض به شمار مىآورند كه شمارگان آنها ده است و به اين گونههاى ويژه نبض مركب مىگويند .
[ انواع نبض ]
1 - نبض غزالى « 3 » :
و آن گونهاى است كه رگ دو زدن دارد ( يعنى دو ضربهاى است ) رگ ضربه اوّل را مىزند و پس از آن دومى مىزند بىآنكه احساس شود باز مىگردد و منقبض مىشود و آرام مىگيرد . ضربهى دوم بزرگتر و نيرومندتر از ضربه اول است .
2 - دو ضربهاى « 4 » :
نخست سرخرگ مىزند پس از آن ضربه دوم كه بخش آرامش و منقبض شدن است احساس نمىشود ولى ضربه دوم سستتر از نخست است و با آن خيلى فاصله ندارد
3 - نبض با ضربهاى گوناگون « 5 » :
آن بهگونهاى است كه ضربهى نخستين آن انبساط است و سست و پايانى آن نيرومند و ز آنسوى آن يا نخستين آن بزرگتر و تندتر از پايانى آن باشد و اينگونه نبض متفاوت در يك ضربان است .
4 - نبض دمموشى « 6 » :
آن دو گونه است يكى از آن داراى ضربى نسبتا بزرگ مىباشد و
هامش
( 1 ) . نبض جيد الوزن : متن -Eurhythmic pulase( 2 ) . نبض خارج الوزن : متن -Arrhythmic pulse( 3 ) . نبض غزالى : متن -Jerking pulse ; deer leap pulse( 4 ) . نبض ذو القرعتين : متن -pulsus duplex ; Dicrotic pulse( 5 ) . نبض مختلف القرعة : متن -
( 6 ) . نبض ذنب الفار : متن -Pulsus myurus ; Mouse . Tail pulse ; Decurtate pulse