6 - اگر ميان آغاز حركت ( انبساط ) و پايان آن در زمانى كوتاه نسبت به روش هميشگى آن انجام گيرد به آن نبض تند « 1 » گويند اگر اين فاصله زمانى درازتر شود نبض كند « 2 » نامند .
7 - اگر ضربان نبض ، گوشت انگشت نبضگير را سخت پس زند و در نبض برابر فشار ايستادگى كند و حركت نبض و فشار بر آن بهگونهاى انجام گيرد كه اثر آن بر گوشت انگشت بجا بماند به آن نبض نيرومند « 3 » اگر ز آنسوى آن باشد نبض سست « 4 » نامند .
8 - اگر در هنگام فشار آوردن به تودهى فشرده شدهاى برخورد نمايد مانند گونهاى كه در فشار آوردن روى خيك پر آرام فرومىرود به آن نبض پر « 5 » يا انباشته گويند و چنانچه به مانند استخوان نزديك آرنج سفت و بيرونزده بود و انباشتگى و كشيدگى نداشته باشد به آن نبض تهى « 6 » ( خالى ) به جهت فرم آن گويند .
9 - اگر كسى در هنگام گرفتن نبض با چيزى به مانند نخ و زردپى كه بسيار كشيده شده برخورد نمايد به آن نبض سخت « 7 » گويند و اگر در دستمالش مانند نبض سخت بزند ولى كشيدگى نداشته باشد به آن نبض سست « 8 » يا نرم گويند .
10 - اگر هريك از نبضها از نظر بزرگى و نيرومندى و تندى به مانند نبضهاى ديگر باشد به آن نبض يكسان « 9 » گويند و اگر ز آنسوى آن باشد آن را نبض نابرابر « 10 » يا مختلف خوانند . اين تفاوت در يك نبض ديده مىشود و آن تفاوت مرحلهى انقباضى يك نبض با نبضهاى مىباشد و آن احساسى است كه با جستجوى نبض يك يا دو انگشت يا بيش از دو انگشت بدست مىآيد .
هامش
( 1 ) . نبض سريع :Swift pulse( 2 ) . نبض بطئ :Slow pulse( 3 ) . نبض قوى : متن -Stronge pulse( 4 ) . نبض ضعيف : متن -Weak pulse( 5 ) . نبض ممتلىء : متن -Full pulse( 6 ) . نبض خاوى ، خالى : متن -Empty pulse( 7 ) . نبض صلب : متن -Pulsus durus ; hard pulse( 8 ) . نبض رخو : متن -Soft pulse( 9 ) . نبض مستوى : متن -Equal pulse( 10 ) . نبض غير مستوى ( مختلف ) : متن -Unequal pulse