مىكنند . اين گروه از پيوسته خوردن اين خوراكىها بايد بپرهيزند و گوشت گوسفند و جوجه بخورند سكنجبين و شراب آبكى و ملايم بنوشند و پيش از خوراك ورزش نمايند و پيوسته روانكنندهها و خون دادن را در برنامهى خود داشته باشند و در آنچه يادآورى كرديم اگر كوتاهى نمايند دچار بيمارىهاى گرم مىشوند . برخى ديگر اگر خسته شوند و يا شبزندهدارى بكنند و در هنگام خوراك از خوردن خوراكىهاى نرم و گوارا و يا خشك دورى كند ، تب مىنمايند . اين گروه بهتر است از اين حالتها دورى كنند و گرمى تب را با نمور و خيس كردن تن جبران كنند . كه اگر كوتاهى نمايند به تب دق ( لازم - سل ) دچار مىشوند .
تب دق « 1 » ( لازم - سل ) :
هرگاه تب سه روز پايدار بماند و بالا رود و فروكش نكند ، ولى دماى آن خيلى بالا نرود و برافروختگى او بسيار نباشد و به همراه آن نشانههايى نباشد كه در تبهاى سخت همچون افزايش و بزرگ شدن تنفس و بىتابى بسيار و اندوه و رنجورى و خشكى و سياه شدن زبان ديده مىشوند بلكه در يك حالت بماند يعنى در آن هيچگونه دورهى ايستايى و به نوبت آمد و رفت تب نباشد . بلكه آرام و ملايم و پيوسته باشد و حالت آن بهگونهاى باشد كه بيمار هروقت خوراك بخورد و پيوسته در پى هر خوراك خوردن ، دچار تب شود . اين نشانهها بدون هيچگونه گمانى تب دق مىباشد .
اگر در بيمار نشانههاى لاغرى چهره و فرورفتگى چشمها و كاهش گوشت و چروكيدگى پوست را ديديد بدانيد كه تب دق در آغازش نيست بلكه در تن پايدار و كارگر افتاده است . اين تب اگر در آغازش باشد ، بهبود مىيابد و اگر پايدار شود با پژمرده كردن بيمار تا اندازهاى همراه مىشود ولى زيانى ندارد . ازاينرو بايد نشانههاى پژمردگى را شناخت كه بيهوده با اميد بهبودى ، به درمان نپرداخت .
مىگوييم : در آنان كه تب دق به پژمردگى برسد گيجگاهها فرورفتگى پيدا مىكنند و چشمها گود مىافتند و بينى باريك و چهره لاغر و گوشها كوچك و پوست نازك مىگردد و پوست پيشانى كشيده همچون پوست خشك شده بر استخوان نمايان مىشود .
هامش
( 1 ) . حمى الدق : متن - تب لازم ، سلHectice fever