بنفشه و همانند آن روغنمالى كنند . در گرمابه خود را بپوشاند و سپس بيرون بيايند و پس از آن بهگونهاى كه ياد كرديم و به اندازهاى كه گزاره نموديم به خوردن بپردازند و در خانههايى كه داراى آسايش و بوى خوش و روشنايى اندك و پر از سبزى و گياه و آب و بركه و استخر است و كف آن با برگ ( درخت ) تاك و خلاف و گل سرخ و شاهسفرم و بنفشه و جز آن فرش شده بخوابند و اگر زمستان باشد بهتر است در خانههاى ايشان آتش و دود نباشد و دميدن هواى سرد بهترين داروى ايشان است كه از سرد كردن دل با دارو و پانسمانهايى كه گفتيم آنها را بىنياز مىكند .
بيمار خود را بايد با پوشاكى گرم و سبك و به ويژه سر را بپوشاند تا دچار سرماخوردگى نشود و آرام انگشتان را مالش دهد و روغن كدو پرورده در نيلوفر را به بينى ببرد و خواب را به درازا كشد و اگر در روزى كه هستند آن روز بلند باشد و براى بار سوم پيش از شامگاه در آبزن بنشيند . اگر از آن سودى نبرد ، پيش از آبتنى در آن آب فرورود و خواب را به درازا كشد . اگر چركيدگى و خشكى در تن ايشان ديده شود ، بايد شير بز روى آنها بدوشند و در آبزن شير بريزند و در آن بنشيند و تن خويش را با آن بمالند و پس از بيرون آمدن از آنجا روغن بنفشه يا كدو يا نيلوفر ( لينوفر ) به تن بمالند و بايد اگر دما بالا باشد شراب سپيد آبكى كه با آب سرد به اندازهاى آميخته باشد تا مزهى آن نهان بماند . نوشابهى گلاب شكرى با آب سرد بنوشد .
بايد از روان شدن شكم جلوگيرى كند و اگر نرم شد به خوردن بندآورندهها روى آورد .
كسانى كه داراى دماى تب بسيار بالا هستند ، مخيض ( شير بىچربى ) برگرفته از گاو جوان كه به خوبى كره و سرشير آن گرفته و داراى مزهى ترش است براى ايشان سودمند است و آن را بجاى آبجو همواره بنوشند . اگر شكمروش داشته باشند ، آن را به همراه نان خشكه به كار برند . ايشان نياز به اين درمان و يا به سرد كردن براى فرونشاندن ( گرما ) بسيار دارند .
كسى كه در پيشآب او يك لايه روغنى ديده شود يا تكههاى گوشت به مانند رشته و چيزهايى همچون سبوس باشد براى ايشان كمپرس خيلى سردكننده نياز است .
اگر كسى چروكيدگى پوست و فرسودگى تن بسيار داشته ولى تب بالا نداشته باشد چنان كه شير بخورد و آن را جزو برنامهى خوراك خويش گذارد ، سود خواهد برد .
سازگارترين شيرها ، نخست شير زن زايمان كرده و پس از آن شير الاغ سپس شير بز
منصوري في الطب ( فارسى ) — صفحة 520
مساهمون: محمد بن زكريا الرازي
ص٥٢٠