رخساره و تن تهى از گوشت مىشوند . گردن باريك و برجستگى گلو بيرون زدهتر مىگردد . در بررسى استخوانهاى سينه با نگاه و دست زدن ، اندازه و مرز هركدام را مىتوانى به آسانى بدست آوريد . تن بيمار بجز پوست و استخوان چيزى ديگر نخواهد داشت . آواى آهسته و سست و نيروى فروافتاده و نبض باريك و آرام ولى سخت دارد ، زردپىها به جهت از ميان رفتن و نابودى گوشت ( ماهيچه ) نمايان هستند و همچنين رگها چنيناند و ديوارهى رگها روى هم افتاده و بهم چسبيده و تهى از خون مىشوند ، خون بسيارى در آنها يافت نمىشود و شادابى تازهگى از تن بيماران رخت برمىبندد و پوست ايشان چروكيده و خشك همچون پوست كهنسالان مىگردد ، شكمها لاغر و به پشت مىچسبد به مانند آن است كه چيزى در درون ندارند پرده و نيام شكم همچون پوست نازك شده مىلرزد و چركين مىشود . و چهبسا استخوان مچ و كف دست نمايان مىگردد ، اگر تن به اين لاغرى و فرسودگى برسد و درين حالت ديگر راهى براى بهبودى نخواهد بود . ولى اگر ماندهاى از گوشت و خون و آب و شادابى و نيرو در او باشد و اين نشانهها بهگونهاى نيرومند و پايدار نمايان نشده باشند ، درست و شايسته مورد رسيدگى و درمان واقع گردد . بيمار بهبودى يابد و به حالت گذشته خود بازگردد .
اگر كسى فرسودگى و رنجورى بسيار نداشته باشد و تب او به درازا نكشيده شود و نشانههاى بهبودى او به آسانى و تندى بدست خواهد آمد . ازاينرو ايشان را بايد با آبجو نگاهداريد و به ايشان پس از پايين رفتن آبجو به شكمبه ، ماهى هازبا « 1 » كبابى و سرخ شده بخورانيد و سبزىهاى سرد نمورىزا مانند خرفه ، ملوكيه ، كاهو ، كدو ، و خيار چنبر و خيار بدهيد و هر روز پيش از خوراك به گرمابه ببريد و در جايى قرار دهيد كه گرما ايشان را آزار ندهد و كمى در آب ولرم بنشانيد سپس روغن بنفشه به آنها بماليد و ايشان را به جاهاى سرد و نمناك و خوش آب و هوا در فضاى گل و گياهان خوشبو ببريد و بر بسترى نرم انباشته از پشم بخوابانيد ، پارچهاى در گلاب و يخى كه صندل و كافور در آن باز كردهاند بخيسانيد و عطرآگين كنيد ، پس از تهى شدن شكمبه و پايين
هامش
( 1 ) . هازبا : متن - ماهى حناس - پهلو نقرهاى