رفتن خوراك از آن و پيش از خوراك بعدى بر سينهى آنها بگذاريد . هرگاه ولرم شد آن را عوض نماييد تا آن كه بيمار احساس كند سرما به ژرفترين بخش تن او رسيده است .
چنانچه سردى او را بلرز آورد و يا پس از آن او را گرفتار گرمايى نمايد ، آن را كمى ولرم كنيد . در اين هنگام هرگاه سبكتر شد بر نرمى بستر بيمار بيافزايد .
از او بخواهيد كه خواب خود را بيشتر كند . از بيخوابى و انديشيدن و جنبيدن بسيار و نزديكى كردن و بودن در جاهاى گرم و آب و هواى خشك دورى كند و اگر اندكى دما بالا رود و سختى در تب ديده شود به ايشان قرص كافور در بامداد هر روز بدهيد و در هنگام برآمدن خورشيد به آنها آبجو و شربت گلاب در شراب بنوشانيد . هنگام خواب شبانه لعاب تخم اسفرزه به او بخورانيد و بر روى سينه ايشان كمپرس سرما با پانسمانهاى سردىزا و خوشبوكنندهها و سبزىهاى سرد بگذاريد و خوراك را به ويژه تابستان به چندين بار در روز بخش كنيد تا بتواند اندكاندك از آن بهره ببرد نه آنكه يكباره همه را بخورد و كمكم آب سرد بنوشد و هيچگاه گرسنه و تشنه نماند . از هرچه گرم و خشككننده است ، دورى نمايد .
كسى كه دچار تب دق ميانه باشد و چروكيدگى پوست و كاهش وزن نه به اندازهاى كه ياد كرديم ، در او نمايان شود ، همين روش درمانى براى او برگزينيد . بهتر است وضعيت بيمار را خوب بررسى و دنبال كنيد و بر پايهى آن درمان او را پيگيرى نماييد .
اين بيماران بايد روزى دو تا سه بار آبتنى كنند . شايسته است در جايى از گرمابه ماندگار شوند ، كه دماى خيلى بالا ، ايشان را آزار ندهد و تن ايشان را به تراوش ( عرق ) واندارد و دچار لرز نگردند . خواست ما ، بردن آنها به گرمابه و نشاندن در آبزن و ريختن آب روى ايشان است ، بىآنكه دچار لرز شوند .
عرق كردن و دميدن هواى گرم به درون براى ايشان بسيار زيانبار است . اين گروه پس از دو ساعت از نوشيدن آبجو و روغنمالى كردن تن بايد به گرمابه و آبزن وارد شوند هنگامى كه از آبزن درمىآيند و شكمبه آنها از آبجو سبك شده و در آن چيزى نمانده باشد . بايد به گرمابه برده شوند بىآنكه خسته گردند و در آبزن بنشيند و آب ولرم به اندازهاى كه تن آنها اندكى پرورش يابد و كمى سرخ شود روى آنها بريزند و سپس يكبار و يكباره به درون آب سردى كه آزار ندهد ، فروروند و تن را با روغن
منصوري في الطب ( فارسى ) — صفحة 519
مساهمون: محمد بن زكريا الرازي
ص٥١٩