داروى گرفتگى گلو :
خردل ، نوشادر ، عاقرقرحا ، انگزه ، بورهى ارمنى ، فلفل و پودنه را در عسلآب مىريزند و خوب مىآميزند سپس دهانشويه مىكنند .
سرفه « 1 » :
اگر سرفه خشك و زبرناك و با تب و گرما همراه باشد به بيمار بنفشهى پرورده ( مربا ) و آبجو بدهيد و خوراك او را باقلى پوستكنده با روغن بادام يا اسفناج با روغن بادام قرار دهيد و به دستور دهيد تا در دهان قرص سرفه نگاهدارد و آب خوردن خود را به نوشابهى بنفشه تغيير دهد .
قرص سرفه :
افشرهى جوشاندهى شيرينبيان و شكر تبرزد از هركدام يك بخش را با لعاب تخم به گرد مىآورند و بهگونهى قرص درمىآورند .
گزارهيى ديگر از اين قرص :
افشرهى جوشاندهى شيرينبيان ده درم ، نشاسته ، كتيرا و بادام پوستكنده از هركدام پنج درم و شكر تبرزد ده درم را با لعاب تخم به گرد مىآورند . اگر سرفه همراه با تراوش بسيار و سفت باشد خوب است ، چنانچه تراوشى نباشد ، سرفه سختتر مىشود اگر نه تب نباشد و شكم خالى ، پس به بيمار پختنى كه در بخش زكام گفتيم و افزون بر آن پنج درم پر سياوشان بخورانيد و به همراه پختنى ياد شده ، اين قرص را نيز به او دهيد .
قرص سرفه :
دانهى رازيانه و دانهى كرفس و افشرهى جوشاندهى شيرينبيان و پر سياوشان ( خون سياوشان ) و بادام تلخ بهگونهاى يكسان گرد آورده با لعاب تخم كتان قرصهايى مىسازند و سه درم آن را در هر اندازهى به كار مىبرند .
اگر سرفه كهنه و آزاردهنده باشد بهگونهاى كه از خواب شبانهى بيمار جلوگيرى نمايد به او قرص ميعه را بدهيد .
قرص ميعه :
مر و ميعه و ترياك بهگونهاى برابر برمىگيرند و قرصى همچون ترمس ( باقالى شامى ) مىسازند و از آن يك يا دو قرص به او مىدهند و نوشابهى خشخاش به او مىنوشانند و خشخاش را با شكر مىخورانند تا هنگامى كه سرفه مىكند نبايد خوراك ترش و شور و تندمزه و گس و تلخ بخورد .
هامش
( 1 ) . سعال : سرفهCough ; Tussis