تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منصوري في الطب ( فارسى ) — صفحة 376

مساهمون:

ص٣٧٦
خونگيرى را بررسى نمايند و جايگاه نبض را بشناسند و سپس با نوارى به‌بندند و بررسى نمايند و تا آنجا كه مىتوانيد جاى تيغ زدن را از آن دور برنگزينند ، تا آنكه پايين ناحيه كف را هم دربرگيرد زيرا چون سرخرگ در ژرفا مىباشد و رگ باسليق از ناحيه گودى آرنج « 1 » تا اندكى به ناحيه كف ، پايين مىآيد . اگر در پى سخت بستن نوار جاى زدن نبض برجسته شود و بالا بىآيد از خون گرفتن دورى نمايند ، چون اين بادكردگى ، همان آماس و انباشتگى سرخرگ مىباشد . در هنگام خونگيرى اگر به جهش خون و رنگ روشن آن برخورد كردند ، بدانند كه آن سرخرگ بوده ، آنگاه بايد پنبه‌اى را به گونه‌ى فتيله درآورده بر سر ميله‌ى گزنى گذاشته و به تركيبى از صبر و كندر و خون سياوشان و سپيده‌ى تخم‌مرغ آغشته كنيد به آرامى درون جايى كه رگ زده شده ، فرو كنيد و بر آن موى خرگوش كه با سپيده‌ى تخم‌مرغ آغشته شده ، بگذاريد اين دارو خون سرخرگ را بند مىآورد و اگر به‌گونه‌اى دوباره خون فوران كند و يا ضربه‌اى به آن بخورد بايد به سختى بسته شود و سه روز باز نگردد و بر آن هر ساعت آب بپاشند تا بيمار تب نكند و اين كار بدين‌گونه است كه بالاى جاى رگ‌زده را به سختى ببندند تا خون بسته شده و لخته شود . پس از سه روز به آرامى باز كنند و فتيله را بيرون آوريد . چنانچه دارو به آن چسبيده باشد آن را جدا ننمايند و بر پيرامون آن از همان دارو دوباره بگذارند و ببندند . اگر آزاد شده بود آن را به نرمى بردارند و انگشت خود را به تندى روى آن فتيله بگذارند سپس دوباره را دارو روى آن بگذارند و آن را به‌گونه‌اى كه ياد گرفته‌اند خوب ببندند . بدين‌گونه خون سرخرگى بند خواهد آمد و بيمار از پارگى پديدآمده در سرخرگ به تندرستى رهايى خواهد يافت و از آسيبى به بيمار نخواهد رسيد . اگر در هنگام رگ زدن رگ باسليق ، به برجستگى نرمى كه با فشار دادن گم مىشود دست يابيد ، بدانيد كه پارگى سرخرگ مىباشد بيمار را به پاييدن آن و دورى از برخورد چيزى با آن كه سبب شكافتن آن شود واداريد چون خونريزى از آن به مانند خونريزى از سرخرگ مىباشد و آن را با داروهاى بندآورنده پانسمان كرده ببنديد تا جاى آن سخت شود و دوباره نشكافد .
هامش
( 1 ) . مابض : درون گودى آرنج يا زانوpoples ; posterior part of knee or Elbow