تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منصوري في الطب ( فارسى ) — صفحة 378

مساهمون:

ص٣٧٨
خواهد بود روى آن را بسيار مالش ندهيد و هيچ خوش‌بوكننده‌اى ( لخالخ ) « 1 » و مانند آن را كه مردم روى جاى خون گرفته هميشه مىگذارند ، روى آن نگذاريد . اگر گرم باشد بهتر است نوارى را كه بسته است تا يك ساعت نيز باز نكنيد تا خشك شود . بلكه روى آن پيوسته گلاب و آب تازه و سرد شده با يخ بپاشيد . نبايد او را به گرمابه ببريد به ويژه اگر جاى نيشتر گرم باشد تا آن كه زخم بسته شود و آماس و گرمى آن فرونشيند . شراب خرما به دو ننوشانيد و او را تكان ندهيد و خسته ننماييد . نبايد روز خونگيرى و فرداى آن پرخورى كند بلكه بايد خوراك او كم باشد و بر خوراكىها سبك و فروكش كننده و يا پالايش‌كننده‌ى زردآب چون آش سكباج پرترشى بسنده كند مگر آن كه سينه داراى زبرى و خش‌خش باشد ، آن هنگام آش زيرباج ساخته شده از گوشت بره و بزغاله و مرغ به دو دهيد و زرده‌ى تخم‌مرغ نيمه آب‌پز شده را اندك‌اندك به او بخورانيد . از كسانى كه گرفتار انباشتگى ( امتلاء ) و يا مست هستند تا هنگامى كه اين حالت از ايشان دور نشده خونگيرى نكنيد ، مگر آن كه در درنگ كردن آن خطرى بزرگ بوده باشد . همچون در بيمارىهاى تنگى نفس سخت كه بدنبال آن تپش بسيار دل و سرخى بسيار چهره و چشم و سكته است كه بيشتر به همراه آن صورت سبز و سياه مىشود و گرفتگى گلو و خونريزى فراوان مىباشد ، در چنين هنگامى بايد خونگيرى انجام پذيرد و آن در هر وقتى از شب يا روز مىتواند باشد . ولى اگر مىتوان درنگ كرد ، بهتر است دو يا سه ساعت پس از نيم روز و پس از گواريدن خوب خوراك مانده در تن و به دنبال آن بيرون راندن پس‌مانده‌ها باشد . كسانى كه در هنگام خونگيرى بيهوش مىشوند بهتر است پيش از رگ زدن اندكى نان خيسانده در آب انار ملس و يا آب غوره و مانند آن بخورند و اندازه‌ى خون گرفتن او كه بايد گرفته شود را در سه يا چهار بار انجام دهند . بيشتر بيهوش شدن‌ها در رگ زدن وابسته به جاى بسيار گشاد نيشتر است كه در اندك زمان خونى بسيار از آن بيرون مىرود . اگر خون‌گيرى چنين شد هر يك ساعت بايد
هامش
( 1 ) . لخالخ : ن . ك نمايه واژگان