رگ پيشانى در ميانهى پيشانى جاى دارد . دو رگ گيجگاهى در ناحيه گيجگاه بهم پيچيدهاند . رگ مآق ( اشكى ) در مجراى اشكى نمايان است ، چهبسا آشكارا نمىشوند مگر آنكه روى گلوى آدمى فشار آورده شود . رگ بينى آشكار نيست مگر آن كه با انگشت روى بينى فشار آوريد تا آن را احساس كنيد و از يكديگر جدا هستند . دو وداج ( ژگولار ) در گردن قرار گرفته است و رگ جهاروك در لبها مىباشد .
رگ زدن درمان ارزشمندى براى پاسداشت تندرستى و بهبودى از بيمارىهايى است كه هر گوشهى تن دچار آن مىشود . رگ زدن در همهى تن انجام مىگيرد زيرا در كسان پرمو و سبزه و سرخرو و جوانان و سالمندان بيشتر رگها گسترده و آشكارند .
بهتر است كودكان و پيران ( كهنسالان ) رگ زده نشوند جز آنكه براى كارى بزرگ باشد . همچنين رگ زدن در گرما يا سرماى سخت و كسانى كه شكمبه و جگر سرد دارند ، كمتر انجام گيرد .
اگر از رگ قيفال خونگيرى شود به تندى خون ناحيه بالاى ترقوه را مىكشد ، از اين رو بهتر است هنگامى كه بيمارى در اين جاهاست ، از آن خون گرفته شود .
خونگيرى از رگ باسليق به تندى خون برخى از جاهاى شكم و همهى سينه را به سوى آن مىكشد . پس اگر نياز به فورى كشيدن خون از اين نواحى باشد آن رگ را بزنند و چنانچه اين نياز نباشد از شاخههاى آن خون گرفته شود .
رگ اكحل كه از تركيب اين دو جا تشكيل شده است در هنگامى كه يك بيمارى در اين دو جا رخ داده باشد و يا در هنگامى كه لاغرى و سبكى همهى تن را خواسته باشيم بايد از اين رگ خون گرفته مىشود . چنانچه اين دو رگ پيدا نشوند ، از شاخههاى اين دو و يا از رگ اكحل بايد خون بگيرند . و در صورتى كه نيازى سخت باشد و به آنها دست پيدا نكنند از هر رگ يا شاخهاى كه يافت شود ، بايد خون گرفت جز اينكه تفاوتى چشمگير ميان خون گرفتن از رگ قيفال و باسليق هست ، به ويژه اگر بيمارى در سر باشد . و ز آنسوى آن .
همانا كه رگ اكحل در تند كشيدن خون از پيرامون سر از رگ قيفال و از پيرامون شكم و از رگ باسليق ناتوانتر مىباشد . ولى خونگيرى از رگ اكحل در هنگامى است كه بيمارى در شكم است و از رگ قيفال در زمانى كه بيمارى در سر است از رگ
منصوري في الطب ( فارسى ) — صفحة 373
مساهمون: محمد بن زكريا الرازي
ص٣٧٣