تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منصوري في الطب ( فارسى ) — صفحة 168

مساهمون:

ص١٦٨

باقلاى مصرى ( ترمس ) :

سنگين و سخت گوارش است ، بايد نيكو پخته شود تا خوشمزه گردد و خورده شود ، گرمازا نخواهد بود . هنگامى كه تلخى دارد ، براى خوردن سودمند نمىباشد ، بلكه دارويى نيك براى آب‌كننده‌ى غده‌هاى سخت گلو « 1 » ست . هنگامى كه خوشمزه نباشد و به كار رود پاك‌كننده‌ى بسيار نيرومند است و افزايش‌دهنده‌ى پيشآب و خون ماهانه است و رويان را فرومىاندازد ، و كرم‌هاى ( حيات ) « 2 » روده‌اى را مىراند و دهانه‌ى فيستول همورييد ( بواسير ) « 3 » را باز نگاه مىدارد .

لوبيا :

تن را بادناك و شاداب مىكند پيشآب و خون ماهانه را روان و شكم را نرم مىسازد ، به ويژه گونه‌ى سرخ رنگ آن تن را داغ مىنمايد ولى سرگيجه پديد مىآورد و خورنده‌ى آن خوابهاى بد مىبيند .

جلبان :

سرد و خشك‌كننده است . ارزش خوراكى پايين دارد . براى خون‌سازى بد و به پىها زيان مىرساند .

ارزن :

سرد و خشك با ارزش خوراكى پايين و بندآورنده‌ى شكم است .

گاورس ( جاروس ) و ارزن :

گونه‌اى ارزن‌اند سرد ، خشك‌اند ، بندآورنده‌ى شكم و با ارزش خوراكى پايين است .

آنچه از گندم و جو ساخته مىشود :

نان :

نان برگرفته از گندم است . رايج‌ترين خوراك مردم بوده و با همه سازگارى دارد . هرچه خمير مايه و نمك آن بيشتر باشد ، تخمير و رسيدن بهتر است . خوراكى سبك و زودگوار و نرم است ، نان تازه بىمايه ( فطير ) « 4 » گوارشى سخت‌تر داشته و فرورفتن آن از شكمبه‌ى كندتر است و دردى را در شكم برمىانگيزد و گرفتگى در جگر و سنگ در گرده پديد مىآورد .

نان سپيد يا حوارى ( بىسپوس ) :

ارزش خوراكى بالاتر و فرود كندترى دارد . نان خشكار
هامش
( 1 ) . خنازير : متن - ن . ك نمايه بيمارىها ( 2 ) . حيّات : ن . ك نمايه بيمارىها ( 3 ) . بواسير : ن . ك نمايه بيمارىها ( 4 ) . فطير : ن . ك نمايه خوراكىها