اگر اندكى از آن باشد ، نيروبخش شكمبه است ولى اگر از آن بسيار خورده شود از آنجا كه سنگين و كندگوارش است ، بدگواريده مىشود .
هر خوراك و نوشيدنى بندآورنده چنانچه پيش از ديگر خوراكىها خورده شود ، شكم را بند مىآورد ، و اگر پس از ديگر خوردنىها و آشاميدنىها خورده شود شكم را نرم و روان مىكند زيرا بوسيله پىهاى شكمبه و كمك آنها در راندن خوراكىها كمك كننده است و گرد آمدن بلغم ليز و چسبنده در شكمبه آن را آلوده و تباه مىسازد . از اين رو است ، كه اينگونه خوراكىها چنين كاستىها را مىسازند .
خوردنىهايى كه بلغم را از ميان مىبرد و شكمبه را پاك مىكند دربرگيرندهى ، سركه ، ترب ، شراب تازه ، گردو و انجير هستند ، و اگر شكمبه سست و كند و داراى اندكى بلغم باشد براى از ميان بردن بلغم و پاك كردن آن به جهت گرد آوردن و نيروزايى ديوارهى شكمبه از كبر كه به تنهايى در سركه پرورده شده و يا با سركه و عسل و شاهتره « 1 » كه در سركه و شراب كهنهى گرم و خوشبو خوابانده شده ، به كار مىرود . هرگاه در شكمبهاى تلخآب پديد آيد ، كشوت « 2 » و كرفس سودآورست .
خوراكىهاى زيانبار براى شكمبه :
چغندر به جهت سوزشى كه در اثر تندى كه دارد و بورقيه « 3 » ( آش ماست ) و باذرنجبويه « 4 » و شلغم كه سوزش در آن ديده نشود .
بقله يمانيه و سرمق اين دو به انگيزهى ليز بودنشان شكمبه را سست مىكنند بهتر است كه با سركه و آبكامه خورده شوند . شنبليله چون ليز و پرچرب است براى شكمبه خوب نيست . انجير به انگيزهى زود تجزيه شدن ، در شكمبهى سرد ، ترش مىشود و در شكمبهى گرم به زردآب تبديل مىشود . عسل هنگامى كه بسيار خورده شود شكمبه ، سوزش پيدا مىكند دلبههمخوردگى پديد مىآورد . خربزه نيز بالاآور است ، چنانچه در
هامش
( 1 ) . شاهترج : ن . ك نمايه داروهاى تكى
( 2 ) . كشوت : ن . ك نمايه داروهاى تكى
( 3 ) . بورقيه : ن . ك نمايه خوراكيها
( 4 ) . باذروج : ن . ك نمايه داروهاى تكى