كه بر دوش مىاندازد سبك كند و نعلين و كفش پاها را خوب تحصيل نمايد كه سنگين و صدمه از براى پا نباشد و غذا را صبح بخورد و پيش زنها كم برود .
اگرچه از براى حديث شريف تأويلاتى هم هست ، و ليكن آنها به جاى خود است . ظاهر حديث معتبر است . بسيار از جوانان قوى المزاج به واسطهء اكثار اين مرحله ضعيف شدند و بنيه از دست رفت و مبتلا به درد دل شدند . بفرمايند احوال شيخ رئيس را از براى آن حضرت بخوانند كه با آن مقام بلند كه در طبابت داشت ، به واسطهء كثرت دفاع با آنهمه مذمّتها كه خود كرده است كه از كلمات اوست : « احفظ مائك فانها ماء حيوتك » ؛ يعنى آب خود را نگاه دار كه آب حيات تو است .
مجملا تا شدّت ميل طبيعى نباشد ، حسنى ندارد . بسيار عجيب است كه بعضى استعمال ادويه مبهيّه منعّظه مىكنند و حال اينكه صفت حيوانات است و اگر طبع مايل باشد اوّلا خيلى مناسب است رعايت آداب شرعيهء آن ؛ و حقير آداب الشريعه نوشتهام كه سابقا انفاذ خدمت آن حضرت نمودهام . اگر نسخهء أو نيست ، بفرستم ، بفرماييد بخوانند براى آن حضرت تمام آداب شرعيه را در عامهء امورات به نحو اختصار جمع كردهام ، از جمله آداب جماع ؛ و على كلّ حال البته در خلأ و امتلاى معده نباشد ، خصوصا با امتلا خيلى مضرّ است . اگرچه از حيا دور است هركدام كه جوانتر و سمينتر و صحيح المزاج صحيحرو و كمتر زاييده باشد و حيض أو مرتبتر باشد و حب آن باطنا به شوهر زيادتر باشد و خلق أو نيكوتر و محبّت و ميل با أو زيادتر باشد ، أو را اختيار نماييد و بعد از فراغ خيلى مناسب است كه مالش ملايم خوبى به تمام اعضا داده باشند كه بدن از كوفت و كسالت حاصله از آن حالت خارج شود و بعد از فراغ از خوردن آب سرد و شربتهاى ترش البته احتراز نمايند ؛ و اگر عطشى شديد رخ داد ، قدرى
شش رساله كهن پزشكى ( فارسى ) — صفحة 126
مساهمون: يوسف بيگ باباپور
ص١٢٦