- ارواحنا له الفدا - به جناب سيد اجتبا ، فرزند ارجمند ، جناب امام حسن - عليه السلام - فرمودند تو را تعليم مىكنم به چهار خصلت كه هرگاه آنها را مواظبت كنى ، محتاج به طبّ هيچ طبيبى نخواهى شد : اوّل تا گرسنه نشوى غذا مخور ، دوم مايل به غذا باشى دست از غذا بردار ، سيم لقمه را كوچك بردار و خوب بجوى ، چهارم وقت خواب خود را بر خلأ عرض نما كه اگر فضول باشد رفع شود و نباشد در محل و بخارات رديه از آن متصاعد شود و احلام رديه و خيالات فاسده و امراض مزمنه از آن بخارات رديه متصاعده منبعث مىشود .
امّا عشرت به اعيال و زوجات چون عريضه از عنوان عريضه خارج شد و زياد جسارت رفت ، مختصر عرضه داشت مىدارد كه مجالست و مؤانست و صحبت با زنان دل را مىميراند ، شخص را كسل مىكند ، احداث همّ و غم و خيال در شخص مىنمايد . چه بسيار بزرگان كه در مفاسد عظيمه واقع شدند به جهت كثرت مؤانست و صحبت با اينها . بهحسب حق دفاع هر چهار ماه زوجهء دائمه يك دفعه حق دفاع دارد به شرط تمكّن زوج و خلو دفاع از ضرر و به حسب مضاجعه و بيتوته و شب با أو خوابيدن و به سر بردن اگر زوجه دايمه متعدد باشد و يك شب نزديكى به سر برد ، بايد يك شب هم نزد ديگرى ، و هكذا .
پس اگر زوجه يكى باشد يا زوجات دايمات متعدّد باشند و شب نزد هيچ كدام به سر نبرد ، مختار است و أصل دفاع في نفسه در نوع امزجه ، كثرت آن خيلى ضرر دارد . از جناب امير - صلوات اللّه عليه - روايت شده كه فرمودند : « من اراد البقاء و لا بقاء ، فليخفّف الرداء و ليجود الخداء و ليباكر الغذاء و ليقلل عشيان النسا » ؛ يعنى كسى كه بخواهد باقى بماند و حال آنكه كسى باقى نمىماند ، يعنى كسى كه بخواهد طول عمر را ، پس چهار چيز را مراقب باشد : اوّل رداى خود را
شش رساله كهن پزشكى ( فارسى ) — صفحة 125
مساهمون: يوسف بيگ باباپور
ص١٢٥