قناتها كه قبلى باشد و از سنگ يا ريگ يا خاك خالص بيرون آيد و جارى شود و در مجراى مناسب و از محلى كه پاكيزه باشد بردارند و اگر طاحونه دارد از زير چرخ بردارند و باورند ، در خمرههاى پاكيزه ريخته ، درب آنها را از چيز مشبك بگذارند كه خوب صاف شود و تمام آنچه طبخ مىكنند حتى چلو و پلو از همان آب باشد و اگر بشود آب مشروب آن حضرت را در كوزههاى سفال كه آب آن تراوش مىكند كرده و آن خزف را در قدح پاكيزه بگذارند و آب مشروب از اينكه بيرون آمده از آن خزف سفال و در آن قدح جمع شده ، ميل فرمايند ، خيلى خوب و سبك است ، و آب را مخلوط با يخ نكنند كه يخ كه آب مىشود و مخلوط با آن آب ، آب كهنه و تازه است و سبك و سنگين است و مضر است اوّلا آب زياد سرد خوب نيست ، مخرّب سينه و مبرّد معده و مطغى غليان غذاست ، به نحوى كه تا به غليان آيد طول مىكشد ، و ثانيا بر فرض كه طبع زياد مايل باشد به سردى آب را در تنگى كرده و آن تنگ را بالاى يخ گذاشته تا آب سرد شده ميل فرمايند . خوش طعم و سرد و خالى از مفسده است ، و بين الغذا آب ميل نفرمايند الّا قليلى با شدت عطش ، چنانچه بالاى غذا هم همينطور است ، بعد از دو سه ساعت فاصله ؛ و اگر مقرر فرمايند به عوض قهوه بالاى غذا چاى سفيد خوب طبخ كرده به نحوى كه جوش نيايد و يك فنجان بدون شيرينى بالاى غذا ميل فرمايند ، سبب هضم غذا مىشود ، و ليكن اگر معتاد به اين مرحله نيستند ، اوّلا نصف فنجان يا فنجان كوچك تا برسد به يك فنجان متعارف اين فقره را نمىدانم حالت مزاجيه آن حضرت چه نحو است . در غالب امزجه منفعت مىكند و در شب آب ايستاده ميل نفرمايند و بعد از بيدار شدن و شدت عطش البته يك دفعه آب سرد ميل نفرمايند ، اگرچه طبع زياد مايل است ؛ و ليكن شرعا و طبّا هيچكدام خوب نيست . بسا هست كه موجب اطفاى حرارت غريزيه
شش رساله كهن پزشكى ( فارسى ) — صفحة 120
مساهمون: يوسف بيگ باباپور
ص١٢٠