شعلهء تنور طبخ شده باشد . اين نحو نان اصلا ثقل ندارد ، سريع الهضم متلاشى مىشود در معده ؛ اين است كه معروف است كه نان فقرا دل خود را به سفيدى آرد و نرمى آن و نازكى آن و تخمهء آن خوش مىكنند . ده مثقال آن قايم مقام پنج سير از آن نحو نانى است كه حقير عرض نمودم ، بلكه اين پنج سير ثقل نمىشود و مىگذرد و اين ده مثقال منجمد مىشود و نمىگذرد و يا از آن قسم نان كه عرض شد يا آنكه نان را خورش و خورش را نان مىفرمايند . بعضى نان كم و آن خورش زيادتر يا چلو ، امّا چلو خوب نيست پلو برنج بهتر است . مغز پخته برنج از دست رفته زياد بطى الهضم است و برنج زنده نمىگذرد همينطور دفع مىشود ، اگر بشود . بعد از اينكه مغز پخته شد ، زيرهء كرمانى يا قليلى زعفران در يك فنجان گلاب خوب ريخته ، بعد از دم كردن بر روى برنج ريخته خلال نارنج هم خوب است . قليلى مغز پسته با برنج جوشيده باشد و پخته شده باشد و دم شده باشد ، خوب است . مغز بادام خوب نيست . زرشك خوب نيست . تمام قليهها و قيمههاى خوب همان گوشت را از هرچه باشد بسيار كم سرخ كنند ، با قليلى پياز و سير يا قليلى تره و جعفرى و بادرنجبويه و بابونه و قليلى نعناع و قليلى ادويه خصوصا زيره يا قليلى به خيلى كم خوب پخته باشد يا در هاون خوب كوبيده و به قول ما اصفهانىها كلّه گنجشكى ريزه نموده و با آنچه عرض شد ، پخته باشند ، ميل فرمايند . غذاى مختلف اصلا ميل نفرمايند و اغذيه از براى امزجهء ضعيفه خيلى بد است . غذا يكى يا دو قريب الطبع و المزاج و الاثر باشد . از ترشىآلات به كلّى محترز باشند ، چه قبل از غذا ، چه با غذا ، چه بعد از غذا . اگر زياد مايل باشند ، ترشى سير و ترشى پوست پسته با نعناع و ترشى ليمو با پوست و هسته كه پوست هسته را بيرون آورند ، آن هم خيلى كم .
شش رساله كهن پزشكى ( فارسى ) — صفحة 117
مساهمون: يوسف بيگ باباپور
ص١١٧