انعام مكارى . . .
روز پنجشنبه ، پانزدهم [ ذى حجه 1329 ه . ق . ]
ساعت 10 برخاسته « 1 » ، « آقا شيخ هادى » آمدند . به اتفاق آقايان رفتيم به « حمام على » ، غسلى كرده ، به منزل آمده ، چاى خورده ، « آقا شيخ هادى » ، اول آفتاب آمدند [ و ] رفتيم به حضور اقدس اعظم [ و ] سلطان دنيا و آخرت مشرف شده .
بهبه ، روحى و ارواح العالمين لتراب اقدام زواره فداه . « 2 »
جاى همهء دوستان خالى !
مدتى سر بر آستان نهاده ، گريستم . و از آب ديده ، تطهير نموده ، سنگينى بار معاصى را بر دوش خود ديده ، با يك دنيا « اميد » و يك عالم « ترس » وارد شده ، ذكر اين يك ساعت زيارت و دعا به تحرير نمىگنجد .
الحمد لله رب العالمين .
بالجمله ، همهء دوستان شريك زيارت من بودند ، خاصه « مفرح السلطنه » .
ساعت 5 مرخص شده ، رفتم بازار . 2 حقه برنج خريده ، يك ليره خورد كرده ، به منزل آمديم . « آقا سيد حسن رشتى » [ به ] ديدن آمدند . خيلى صحبت شد .
غذائى خورده ، تجديد وضو كرده ، به « حرم مطهر » مشرف شده ، نماز خوانده ، زيارت كرده ، ساعت 5 / 2 به غروب [ مانده ] ، به منزل آمده ، چاى خورده ، « ميرزا عبد الحسين خان » آمدند .
يك ساعت به غروب ، رفتيم « وادى » ، زيارت كرده ؛ غروب به « حرم » آمده ، در « مقبره آقا محمد خان » « 3 » كه « مقبره مرحوم ظهير الدوله » « 4 » است ، نماز مغرب و عشاء را
هامش
( 1 ) . در اصل : برخواسته
( 2 ) . اين جمله بسيار توهينآميز است ، چراكه وى فقط اختيار روح خود را دارد كه فداى خاك قدمهاى افرادى كه به ديدن اين آرامگاه مىآيند ، بنمايد و اينكه بگويد « ارواح جهانيان » فداى فلان باد ، اهانت مستقيم به تمام انسانها محسوب مىگردد .
( 3 ) . آقا محمد خان قاجار ، رئيس ايل ، بنيانگذار و نخستين پادشاه از سلسله قاجار ، كه يكى از پنج ديكتاتور خونخوار و جنايتكار و سفاك تاريخ ايران به شمار مىآيد و رفتارش با لطفعلى خان زند بسيار بىشرمانه و ظالمانه و با ديگران نيز سنگدل ، كينهجو و آزمند بود ، در 21 ذى حجه 1211 ه . ق . در « شوشا » به قتل رسيد و در همانجا دفن شد ، اما در 20 جمادى الاول 1212 ه . ق . به تهران حمل و در آرامگاه عبد العظيم شهر رى به امانت گذاشته شد و سرانجام در 26 جمادى الاول 1212 ه . ق . به نجف حمل و در پشت ضريح دفن شد .
( آرامگاه در گستره فرهنگ ايرانى ، 208 ) . احمد آقا بهبهانى مىگويد : « در آن بلده طيبه بودم كه جنازه آقا محمد خان قاجار را . . . به آن بلده شريفه نقل كردند و در رواق پشت حرم مطهر در حجرهاى كه متصل به باب الرحمه است دفن كردند و يك قطعه سنگ مرمر مصفاى منقش بر آن نصب كردند . » ( مرآت الاحوال