فرموده ، چندان خوشوقت شدم از ملاقات ايشان ، كه حدّى نداشت و ضمنا از گزارشات « 1 » جويا شدم .
از بابت « منزل » سخت مىگذرد . اگرچه اين خانه ، سابقا هم « كارپردازخانه » بوده ، و مبلغ 450 تومان كرايه مىدهند ؛ ولى بالنّسبه به شأن جنارال قونسلى « هندوستان » سزاوار نيست ، منزلهاى مناسب با دولت عليّه بايد بنشيند ؛ بهعلاوه ، زيادى كرايه كمتر منزلى كه به كار « كارپردازخانه » بيايد و مناسب باشد ، به دست مىآيد ؛ و به اين سبب ، اسباب خفّت براى دولت و زحمت براى تبعه فراهم است . علم دولتى را هر روز بايد به دوش « حمّال » داد ، و از اين خانه به آن خانه بكشند ؛ و تا مردم بلديّت به هم رسانند ، به جاى ديگر بايد رفت از اين محلّه ، و اگر چنانچه دولت عليّه ايران - صانه الله عن الحدثان - خانه [ اى ] براى « كارپردازخانه » مقرّر مىفرمود ابتياع نمايند ، مزيد شوكت دولت و آسايش قونسلات بود .
از خداوند مسئلت مىنمائيم كه حضرت ظلّ الله « ناصر الدين شاه » را هماره مؤيد و موفق بدارد ، و در اجراى اين امر بزرگ ، حكم و فرمان به امناى عالىمقام بفرمايند .
يكشنبه ، بيست و نهم [ صفر المظفر 1306 ه . ق . ]
جمعى از آشنايان به ديدن آمدند [ و ] نقل نمودند [ كه ] از « طهران » نوشته شده [ است ] « حاجى ملا على كنى » ، كه از اجلّهء علماى اسلام بود ، و « آقا محمّد رضا قمشهاى » ، كه در زمرهء حكما بوده ، در يك روز دار فانى را بدرود كردند . يكى در « منقول » و ديگرى در « معقول » ، ترويج دين مبين مىفرمودند در « طهران » - رحمة الله عليها - .
بعضى همّت نمودهاند در « مسجد ايرانىها » ، خيال دارند « مجلس فاتحهخوانى » ترتيب بدهند . واقع ، بسيار كار بهموقعى است . و اين مسجد را « حاجى حسين شيرازى » بنا نموده و به واسطهء اين كار خير ، معروف به « حاجى حسين مسجدى » گرديده [ است ] . چندان وقتى نيست كه بهشتى شده [ است ] .
بسيار بناى ممتازى است . مخارج بىشمار كرده در آن مسجد ، و چون عموم « بنّا » و « معمار » اين ملك « هندو » هستند ، زحمت كشيده ، « معمار » و « عملهجات » از « ايران » طلبيده ، مسجد اسّس على التّقوى .
موقوفات بر آن مسجد ، از « دكاكين » و « عمارت » قرار داده [ است ] . از قرار مذكور ، پس از فوت او حيفوميل مىشود .
هامش
( 1 ) . در اصل : گذارشات