مثل هرروز صرف شد .
عصر اعليحضرت شاه احضارم كرده رفتم . يك دستگاه ( سينماتگراف ) يعنى عكس متحرك آورده بودند . در همان عمارت تماشا مىدادند . چندان تعريفى نداشت . شام را هم در منزل با جماعت صرف كرديم . بعد از شام باز هم با نواب موثق الدوله دوبهدوتا ( آرمانويل ) رفتيم . در مراجعت مهتاب خيلى غريب بديعى تماشا كرديم . حيفمان آمد كه زود بخوابيم تا آخر خيابان ( شانزليزه ) هم تفرج كرده به منزل آمده خوابيديم .
در
پاريس - روز جمعه سيزدهم ( 13 ) : قبل از ظهر يكى دوساعتى در حضور بودم . ناهار منزل مثل همه روزه صرف شد . در پاريس عمل غذامان چندان منظم و خوب نيست . بخصوص اين چند روزه آخرى كه همه به صدا درآمده بودند و قرقر مىكردند . بعد از ناهار كمكم در عمارت شاهى حاضر شده در ركاب همايون به منزل جناب رئيس جمهورى رفتيم كه به تياتر عصر دعوت داشتيم . منزل جناب رئيس جمهورى همان است كه عرض شد . آنجائى را كه آن شب آتشبازى كوبيده بودند ، امروز براى نشستن موعودين و تماشاكنندگان حاضر كرده بودند سطح اين حياط چمن مرتب و گلكاريهاى گلهگله كه غالب گلهايش زنبق و لاله الوان بود و خيابانهاى كمعرض در اين چمن براى عبور كشيده شده بود . صندلى براى جالسين به روى چمنها گذارده بودند ، موقع نماياندن تماشا آن ايوانى بود كه در آن شب جناب رئيس جمهورى به اعليحضرت شاه مىگفت در ايام سلطنت داشتن فرانسهها ، سلاطين در اين ايوان تياتر تماشا مىكردند . موعودين خيلى زياد بودند . دو سه پرده تماشاى خيلى خوب دادند . هنوز بازى تمام نشده آفتاب غروب كرد . يك مرتبه تمام گلهاى زنبق و لاله كه در گلكاريها بود ، روشن شد . معلوم شد گل نبوده است و همه چراغبرق بوده كه آنطور ترتيب داده بودند و چمن هم طبيعى نيست . فرش كه به عينه چمن درست كردهاند . به كلفتى چهار انگشت و گستردهاند و اصل زمين همان خيابانهاست .
اين تماشا بهقدر همهء تماشاهاى پاريس مرا مسرور كرد . بازيها تمام شده حاضرين برخاستند . جناب رئيس جمهور دم در عمارت با اعليحضرت شاه وداع مفارقت كرده با همه دست داده ، خداحافظى كرد . به همان ترتيب كه رفته بوديم به منزل
سفرنامه ظهير الدوله ( همراه مظفر الدين شاه به فرنگستان ) ( فارسى ) — صفحة 253
مساهمون: على بن محمد ناصر خان ظهير الدوله
ص٢٥٣