مخصوص دارد و اجزاء و كاركنهاى عليحده . تمام خدمه و نوكر و قراولخانه و پستخانه و تلگرافخانه و كليساى اين عمارت از حكومت شهر مجزاست و در تحت حكومت حاكم مخصوص است . عمارت اعليحضرت شاه خيلى مزين و مجلل است . پلّه و ستونهاى سرپلّه و كرياس ورود عمارت و ديوارهاى آن از سنگ سفيد و سبز و قرمز جگرى بهطورى صاف و پاك كه مثل آئينه صورت در آن پيدا بود . در كرياس و سقف آن در تابلوهاى بزرگ حكايت حضرت موسى و تفاصيل آن را كشيدهاند . در سالن كوچكى كه پهلوى كرياس و تقريبا معبر سفرهخانهء بزرگ است ، زيادتر از پنجاه شصت پرده صورت زنهاى معروفه كه مترس پادشاهان لهستان بودهاند كشيده و آويزان است . در سالن بزرگ كه وقت ورود به عمارت طرف راست است ، مخصوصا شمردم صد و شصت تابلوى بزرگ و كوچك و دوازده عدد مجسمهء مرمر بزرگ از اشخاص معروف تاريخى بود . دو سفرهخانه دارد يكى بزرگ كه ديوارهايش تمام سنگ سفيد و به روى آن سنگها نقاشى كردهاند . بهطورى كه متن سنگ رنگ نخورده و فقط صورتها و چيزهاى ديگرش كشيده شده و بخاريهاى سنگ سماقى رنگ و مجسمههاى بسيار بزرگ و چند ستون سنگ سبز دارد . و يك سفرهخانهء كوچك هم دارد كه آنجا غذا مىخوريم . صندلى و ميز و ظروف و چيزهاى جزئيه اين دستگاهها همان است كه روز اوّل اين بناها ساخته شده است . ( در دستمال كوچك و قاشق چايخورى اسم پادشاه لهستان و نيكلاى جدّ چهارم امپراطور حاليه را ديدم . خيلى تعجّب كردم كه در تهران فراشخلوتهاى ما چهلچراغ سى شاخه مىدزدند و اينجا دستمال كوچك در اين مدت عيب نكرده است . ) حاكم اين دستگاه به اعليحضرت شاه عرض مىكرد كه جز شيشهء درها اگر گاهى شكسته و عوض شده باشد . باقى اين اسباب همان است كه روز اوّل تهيه شده است . رويهء صندلى و نيمكت سالن بزرگ كه محل نشستن و راحت وزراء بوده است ، كهنه شده و ريش شده است .
مخصوصا عوض نكردهاند .
در ورود اعليحضرت شاه زن و مرد تماشاچى زياده از اندازه در خيابانهاى تميز پاك اين باغ و دور درياچهها آمده بودند . بعد از موزيك و داد و بيدادهاى زياد ماها را بردند به منزلهامان كه راحتى كرده براى شام حاضر شويم . به يكى از
سفرنامه ظهير الدوله ( همراه مظفر الدين شاه به فرنگستان ) ( فارسى ) — صفحة 136
مساهمون: على بن محمد ناصر خان ظهير الدوله
ص١٣٦