كه هر يك در مأموريت چه قسم سلوك كرده خوب از عهده برآمدهاند يا بخلاف تكاليف خود بدرفتارى و طمعكارى و خاطرخواهى كردهاند و نگذارد خوب و بد آنها بىمجازات بگذرند . از جمله ميرمهديخان مأمور خمسه و يكنفر ديگر آنچه بعرض رسيده خوب حركت نكردهاند با تحقيقات بيغرضانه خود حقايق حال آنها را معلوم كند .
مأموران جديد كه به حكم يك ساله اقامت ولايات رفتهاند آنچه به نظر مىرسد غالبا قابل رجوع اين نوع خدمت نبودهاند . عضد الملك ملاحظه كند و موافق لياقت اين مهم خطير مأمورين را جرح و تعديل نمايد و اشخاص منتخب مأمور كند كه حقيقت شايستهء اين خدمت باشند . در مركز معينهء هر مملكت و نقاط اصليه ولايات صندوق فرستاده شده است . بقواعد مقرره بايد دو نوبت از هر محل كيف عرايض بسته برسد . حكام ولايات در فرستادن كيفها تقاعد دارند .
مباشرين چاپارخانهها مراقب نيستند . بايد عضد الملك قرار بدهد مأمورين ولايات هرماه دو مرتبه كيف عرايض را به چاپار بدهند و نگذارند كيفها در محل خود آنقدر بماند كه يك دفعه عرايض چند ماهه خاطر ما را خسته كند و آنچه در ولايات خارج از خطوط چاپارخانههاست موافق احكام سابقه مأموران بلاد محصل باشند مصحوب قاصد و وسايل ممكنه كيف را مرتبا به خط چاپارخانه برسانند . از اين طرف هم عضدالملك كيفهاى خالى شده را بىمعطلى به محل خود اعادت دهد كه موقع آن خالى و معطل نماند و اگر كيف عريضه به قدر كفايت حاضر نباشد از نو به قدر لزوم كيف عريضه ساخته و آماده داشته باشد .
كيفهاى عريضه را بعد از ورود ، عضد الملك سربسته بحضور خواهد آورد در حضور مهر آن برداشته شده اجمالا ملاحظه مىشود ، هر چه عرايض است كه فقط به ملاحظه ما مخصوص است در حضور ضبط مىشود و ساير عرايض را عضد الملك بدفتر خانه عريضجات خواهد برد . اولا در پشت عريضه خلاصهء عرض را طورى كه از مقصود عارض خارج نباشد يادداشت مىكند كه در عرض حضور ما كار مشكل نشود . بعد احكام صادر و عرايض مرتب به عضد الملك داده مىشود كه به موقع اجراء و ثبت و ترتيب بگذارد .
آنچه از عرايض راجع به ادارات و وزارت خانههاى دربارى يا اشخاصى است كه در دار الخلافه حاضرند ، عضد الملك با منتهى درجه همت و مراقبت نخواهد گذاشت دقيقهاى تاخير شده در ترتيب اخر خللى راه يابد .
احكامى كه بر طبق مستدعيات عارضين صادر مىشود . از هر گونه رسم و خواهش معاف خواهد بود .
سرگذشت تهران ( فارسى ) — صفحة 453
مساهمون: حسين شهيدى مازندرانى
ص٤٥٣