صندوق عدالت
يكى از كارهايى كه ناصر الدين شاه دستور انجام آن را داد ايجاد صندوق عدالت بود تا مردم دادخواهى و شكايات خود را در آن صندوق انداخته تا مستقيما بدست خود ناصر الدين شاه برسد . هرچند ظاهر كار نيكو مىنمود ولى اين كار هم مانند ديگر تشكيلات دوره ناصرى بيش از چند صباحى ادامه نيافت و از ميان رفت و بدست فراموشى سپرده شد .
المآثر و الآثار درباره « صندوق عدالت » آمده است :
« صندوق عدالت كه به منزله زنجير عدل نوشيروان هر كس عرضى داشت بطور آزاد آنجا رفته عريضه خود را در آن صندوق مىانداخت . به هر هفته يك بار از نظر مبارك مىگذشت و جواب صادر مىشد و به اين وسيله راه تظلم بر احدى بسته نبود . » « 1 »
مهدى قلى هدايت درباره صندوق عدالت مىنويسد :
صندوقى به اسم عدالت در شهر نصب كردند كه متظلمين تظلم خودشان را در آن بيفكنند و به شاه برسد از بس اراذل و اوباش اراجيف در صندوق انداختند صندوقها را كندند و موقوف شد . « 2 »
ناگفته نماند كه بعضى از مردم نيز به گونهاى ديگر نامههاى سراسر فحش را براى ناصر الدين شاه مىفرستادند . چنان كه اعتماد السلطنه در روزنامه خاطرات خود به نمونهاى از آن اشاره كرده است . وى مىنويسد :
« سهشنبه 5 رجب سنه 1307 قمرى : . . . از قرارى كه شنيدم ديشب ساعت سه يا چهار شخصى به مشابه فراش كاغذى مىبرد به اعتماد الحرم كه وزير خارجه نوشته به عجله بايد به نظر شاه برسد . سر پاكت هم چاپ شير و خورشيد علامت وزارت خارجه بود .
هامش
( 1 ) - المآثر و الآثار . ج 1 ، ص 101
( 2 ) - خاطرات و خطرات . ص 75