البته مريضخانه دولتى نيز نام معروفى بهشمار مىآيد چنانچه در دورهء قاجاريه بخشى از خيابان سپه سابق از ميدان توپخانه تا ميدان حسنآباد به خيابان مريضخانه معروف بود .
جعفر شهرى دربارهء نام مريضخانهء دولتى مىنويسد : « نام مريضخانهء دولتى كه در عهد احمد شاه به اسم مريضخانهء احمدى ناميده شد ، بعدها به بيمارستان سينا . . . موسوم گرديد . « 1 »
باستانى پاريزى نيز از بيمارستانى به نام احمديه ياد مىكند كه گويا در محل فعلى قورخانه در خيابان سپه سابق قرار داشته است . « 2 » بر نگارنده آشكار نيست كه اين بيمارستان احمديه همان بيمارستان احمدى ياد شده توسط جعفر شهرى يكى است يا نه . در هر صورت باستانى پاريزى از اين بيمارستان چنين ياد مىكند ؛ « مريضخانهء احمديه كه بعد از تاجگذارى احمد شاه تازه باز شده بود . . . » « 3 »
يادداشتهاى مادام كارلاسرنا دربارهء بيمارستان
مادام كارلاسرنا يادداشتهايى دربارهء مريضخانه دارد كه به صحت و سقم پارهاى از آن اعتماد چندانى نمىتوان كرد .
شايد اين يادداشتها نتيجهء شايعاتى باشد كه مخالفين اعتضاد السلطنه سر زبانها انداخته بودند .
بارى مادام كارلاسرنا مىنويسد :
« تنها حسن نيت پادشاه براى موفقيت و به نتيجه رساندن طرحهاى اصلاحات و نوسازى كشورش كافى نيست و خيلى كم مىتوان اطمينان حاصل كرد كه دستورهاى او موبهمو اجرا شود ، چون اطرافيان شاه معمولا از فاش ساختن چهرهء واقعى مسائل و بازگو كردن حقيقت وحشت دارند ، در نتيجه واقعيت يا از نظر وى تماما مخفى مىماند و يا برسبيل تصادف كشف مىگرديد .
موضوع « مريضخانهء » نظامى هم كه چند سال پيش به دستور ناصر الدين شاه در تهران احداث شد ، مشمول همين اصل است . اين مؤسسه كه به حق به « گورستان زندهها » معروف شده است ، از چند اتاق تشكيل يافته كه در آن ، حدود بيست تخت ، درانتظار بيمار خالى افتاده است ، و
هامش
( 1 ) . طهران قديم ، ج 1 ، ص 290 .
( 2 ) . اژدهاى هفت سر ، باستانى پاريزى ، ص 149 ، چ دوم ، دنياى كتاب ، 1363 .
( 3 ) . همان جا .