بازار كوتاهى هم از شمال جنوبى وسط بازار دوختهفروشها به بازار مرغى و خيابان جبّهخانه بود كه به آن بازار عبادوزها مىگفتند . در آن دوره عبادوزى يكى از شغلهاى ارزنده و كارى پر اجرت بهشمار مىرفت . « 1 »
بازارچهها
در تهران قديم بازارچه و گذرهاى فراوانى وجود داشت كه هنوز هم برخى از آنها پابرجاست . يكى از اين بازارچهها بازارچه قوام الدوله است كه در ضلع شرقى ميدان شاپور - سابق - و محل قديمى دروازه قزوين قرار دارد . بناى اين بازارچه مربوط به دورهء قاجار است .
بازارچهء ديگر بازارچهء معير است كه در انتهاى بازارچهء قوام الدوله واقع است . به اين دو بازارچه لقب دوقلو دادهاند . اين دو بازارچه و دنبالههاى آنها ميدان شاپور - سابق - را به خيابان خيام - جليل آباد سابق - وصل مىكنند . « 2 »
جعفر شهرى دربارهء بازارچهء معير و بازارچهء قوام الدوله و گذرقلى مىنويسد :
« در امتداد بازارچهء پاچنار ( گذرقلى ) شامل چند طاق و چند دهانه دكانى بود كه از آنجا به بازارچه معير و پس از كوچهاى بنبست عريض و طويل و چنددهانه دكانهاى باز و بسته و متروك به بازارچهء قوام الدوله و ميدان دروازه قزوين مىرسيد و بازار غربى شهر پايان مىگرفت . . . » گذر معير كه از آثار معير الممالك بود و آبانبار آن نيز از آبانبارهاى مشهور بود نيز بهتر از آن نبود كه در تمام راسته بازارچهاش كه داراى چندين دهانه دكان بود و بنا و سقفى خوشساخت داشت جز متروكهء حزنآورى به چشم نمىآمد كه يكى دو دكان آن را ريختهگرها بدون كرايه و سرخود اشغال كرده بودند و تنها قسمتى از اين حدود كه به نسبت رونقى داشت و كم و بيش كسبهاى در آن ديده مىشدند ، بازارچه قوام الدوله بود كه قهوهخانهاى با باغچهاى وسيع و جالب توجه داشت . » « 3 »
از بازارچههاى معروف ديگر بازارچهء كربلايى عباسعلى است كه ابتداى آن در خيابان البرز - نزديك ميدان منيريه - و انتهاى آن در خيابان شاپور - سابق - است . كربلايى عباسعلى در عهد ناصر الدين شاه گمركچى تهران بود . « 4 »
هامش
( 1 ) . طهران قديم ، ج 2 ، ص 218 .
( 2 ) . طهران در گذشته و حال ، ص 322 .
( 3 ) . طهران قديم ، ج 2 ، ص 137 - 138 ، نقل به اختصار .
( 4 ) . طهران در گذشته و حال ، ص 322 .