بيمارستان در توى شهر چندان خوبى نداشت به اين مناسبت از اين خيال منصرف گرديد و بيمارستان را در بيرون شهر در اراضى يوسفآباد بنا نهاد . « 1 » چون در اين بخش از گفتارمان سخن از خيابان شاهآباد سابق به ميان آمد جادارد كه يادآور شد نام اين خيابان در دوره قاجاريه طبق نقشه نجم الملك خيابان سيف الملك ناميده شده است . اعتماد السلطنه نيز در اين باره مىنويسد : « شنبه 18 ذيقعده سنه 1310 قمرى : امروز صبح پياده از خيابان سيف الملك و خيابان علاء الدوله به دار الترجمه رفتم . . . » « 2 »
بايد افزود كه خانه محمد حسن خان اعتماد السلطنه طبق نقشه نجم الملك چاپ سال 1309 ( ه ق . ) در سمت شرق خيابان نظاميه و در جنوب كوچه مسجد سپهسالار و در غرب كوچه باغ سردار و شمال كوچه فيروز خان قرار دارد .
خيابان نظاميه همان خيابان بهارستان است و كوچه باغ سردار بعدها نامش خشايار شد و امروز بنام كوچه شهيد محمد داودى خوانده مىشود كه يك سر آن در كوچه مسجد سپهسالار است كه امروز خيابان شريف رضى ناميده مىشود و سر ديگر آن به خيابان اميركبير امروز مىرسد .
بازمانده خانه اعتماد السلطنه دبيرستان دولتى بهبهانى است كه در كوچك آن در خيابان بهارستان قرار داشت ولى اكنون در ورودى آن به كوچه باغ سردار يا كوچه شهيد محمد داودى باز مىشود .
نگارنده نيز در دهه 1330 چند سال به آن دبيرستان مىرفت كه داراى سه حياط با اتاقهاى بسيار بود . همچنين در كنار در ورودى دبيرستان بهبهانى كه به خيابان بهارستان باز مىشد . در حمامى قديمى قرار داشت كه در زير زمين قرار داشت . كه احتمالا در زمان اعتماد السلطنه حمام خانه او بوده است . گفتنى است كه اعتمادالسلطنه در روزنامه خاطراتش اشاره كوتاهى به مكان خانهاش كرده است . وى مىنويسد :
« يكشنبه 24 رمضان سنه 1311 قمرى : امروز . . . منزل ماندم . بندگان همايون به رسم همهساله كه يك روز به مسجد سپهسالار تشريف مىآوردند امروز تشريف آوردند . بالاخانهء سردر خانهام كه مشرف به خيابان نظاميه است در محاذىاش دكان قصابى است و منظر بالاخانهء من است وقت ظهرى ديدم انقلابى در دكان قصابى است و بخلاف هر روز چندين گوسفند چاق پروارى به قناره آويخته است . تعجب كردم كه چه معجزه شده كه گوشت فراوان گرديده . آدمى فرستادم تحقيق كرد . معلوم شد كه چون معبر همايون از اينجا است به حكم نايب السلطنه چند گوسفند پروارى در دكاكين قصابى سر راه به قناره زدهاند تا معلوم خاطر دريا مقاطر همايون
هامش
( 1 ) - شرح حال رجال ايران ، ج 4 ، ص 396 - 405 ، نقل به اختصار و نيز بنگريد به خاطرات ممتحن الدوله ، ص 273 يادداشت 1 .
( 2 ) - روزنامه خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 879