تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سرگذشت تهران ( فارسى ) — صفحة 344

مساهمون:

ص٣٤٤

باغ سپهسالار

يكى از باغهاى معروف تهران كه امروزه از آن فقط نامى بر جاى مانده باغ سپهسالار است . كه عده‌اى آن را با باغ بهارستان يا مجلس شوراى سابق يكى تصور مىكنند . در حالى كه اين باغ در خيابان شاه‌آباد سابق ( جمهورى فعلى ) بين كوچه آقا سيد هاشم و خيابان باغ سپهسالار است . اين خيابان شمال آن منتهى به خيابان خانقاه مىشود و جنوب آن منتهى به خيابان شاه‌آباد سابق مىگردد . معروفيت اين خيابان در چندين دهه گذشته بيشتر به علت وجود كفش‌فروشىهاى متعدد بود كه نوع مرغوبى از انواع كفش‌هاى زنانه و مردانه در آن به فروش مىرسيد . اين باغ سپهسالار مربوط به وجيه الله ميرزا كه بسال 1271 ( ه . ق ) متولد شد ، مىباشد . وى پسر سلطان احمد ميرزا عضد الدوله مؤلف تاريخ عضدى است كه معروف به مچول ميرزا پسر چهل و هشتم فتحعليشاه قاجار و برادر شمس الدوله زن ناصر الدين شاه بود . و بتدريج داراى چهار لقب سيف الملك ، اميرخان سردار ، سردار معظم و سپهسالار اعظم نيز شده است . وجيه الله ميرزا يا آقا وجيه در ابتدا غلام‌بچه و بعد پيشخدمت شاه شد و در سال 1288 ( ه . ق . ) در عنفوان جوانى يعنى در سن هفده سالگى عنوانش پيشخدمت مخصوص حاج ميرزا حسين خان مشير الدوله سپهسالار بود و بعد معلوم است بواسطه تقرب به مشير الدوله بتدريج ترقى كرد . . . در اوايل سال 1295 ( ه . ق . ) در سن 24 سالگى كه سمتش پيشخدمت خاصه و خزانه‌دار يا تحويل دار كل وجوه نظام از مشاغل ناندار و خيلى پردخل شده بود تصدى و رسيدگى به امور قراولخانه‌هاى تهران نيز به عهده وى واگذار شد . حاج ميرزا حسين خان سپهسالار در تمام سفرها و ماموريتهاى خارج و داخل او را با خود مىبرد . و چون حاج ميرزا حسين خان سپهسالار به ايالت خراسان و توليت آستان قدس رضوى تعيين شد . وجيه الله ميرزا با سمت رياست قشون خراسان بهمراه سپهسالار بود و در همين سال - 1298 - ملقب به سيف الملك گرديد . و در سال 1313 ( ه . ق . ) ، ملقب به سردار معظم و در سال 1317 ( ه . ق . ) ، در زمان مظفر الدين شاه كه وزير جنگ بود ملقب به سپهسالار اعظم گرديد و در سال 1322 قمرى در حالى كه يكى از متمولين طراز اول ايران شده بود در سن پنجاه و يكسالگى در تهران درگذشت و در شهر رى صحن حضرت عبد العظيم - باغ جيران - در مقبرهء مجلل اختصاصىاش به خاك سپرده شد و آن دارايى كذايى وى پس از مرگش بوسيله اولاد او هباء منثورا گشت و به باد فنا رفت . از آثار خيريهء او بناى بيمارستان يوسف‌آباد است . - اكنون به نام بيمارستان 501 ارتش مىباشد - كه سه دانگ از يوسف‌آباد را كه ملك او شده بود . وقف مصارف بيمارستان كرد . در ابتدا امر سپهسالار خواست كه بيمارستان را در اراضى باغى كه در شمال خيابان شاه‌آباد تهران داشت و معروف به باغ سپهسالار بود بنا نمايد چون باغ در شهر واقع شده بود و ساختن
سرگذشت تهران ( فارسى ) — صفحة 344 | حسين شهيدى مازندرانى