دويست قسم از خوشرنگترين و زيباترين مرغان كه به طرز خاص آمپايه تهيه و ترتيب داده شده بودند در محفظههاى بلورين چيده شده بود .
خيابانهاى عريض از چهار سوى عمارت تا انتهاى باغ امتداد داشت . يكى از اين خيابانها به عمارت دو طبقهاى منتهى مىشد كه خود نيز داراى حوضخانهاى بود كه به دستور شاه ديوارهاى اين حوضخانه و ساير اتاقهايش اشكال بعضى طيور و وحوش به اندازهء طبيعى از روى كتابهاى تاريخ طبيعى نقش شده بود . از سمت جنوبى عمارت دو خيابان ديگر امتداد مىيافت كه از آنها به بناى ديگرى مىرسيد كه به سمت شمال شرقى كشيده مىشد در اينجا عمارت بزرگ ديگرى واقع بود كه حياطى جداگانه داشت و ديوارهايش از كاشيهاى رنگين و منقوش پوشيده بود و سالهايى كه ايام سوگوارى مصادف با تابستان مىشد ، تعزيه را در اين حياط برپا مىكردند .
در يكى از قسمتهاى باغ ، برج كبوترخانه بود كه گاه شاه به تماشاى آن مىرفت و كبوترها را در حضورش مىپراندند . در قسمت ديگر ، برج مرتفعى بود كه پلهء پيچاپيچى از بيرون بدور آن مىگشت و ساعت بزرگى نيز بالاى آن نصب بود . زمين باغ روبه جنوب تا جايى ادامه داشت كه باغبانهاى گبر در قسمتهاى پشت آن درختهاى ميوه مىپروراندند . اين قسمت به باغ چال معروف بود « 1 »
وقايع مهمى كه در سلطنتآباد اتفاق افتاد
از وقايع مهمى كه در دورهء قاجاريه و پس از ناصرالدين شاه در سلطنتآباد روى داد يكى فرار محمد على شاه قاجار از سلطنتآباد به طرف سفارت روس بود و ديگرى بر تخت نشستن احمد شاه در سلطنتآباد .
مخبر السلطنه هدايت در اين باره مىنويسد :
« احمد شاه را به مشايعت عدهاى قزاق روس و سوار هندى و قزاق ايرانى از زرگنده به سلطنتآباد آوردند و از تخت حمايت بيرون آمد و بر تخت سلطنت قرار گرفت . نايب السلطنه و مؤسسين استقبال كردند . گفتند : اميدواريم پادشاه خوبى باشى . گفت : ان شاء الله . . . دستهء بختيارى دولتى و فوج سيلاخور اطراف سلطنتآباد پشت سنگر نشسته و از تسليم توپ و قورخانه امتناع داشتند . » « 1 »
هامش
( 1 ) - يادداشتهايى از زندگانى خصوصى ناصر الدين شاه ، ص 137 - 140
( 2 ) - گزارش ايران قاجاريه و مشروطيت ، ص 242 - 243