تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سرگذشت تهران ( فارسى ) — صفحة 297

مساهمون:

ص٢٩٧
بناى اندرون نيز خالى از اهميت نيست تالار باشكوهى دارد و خوابگاهى جهت شاه . دورتا دور حياط عمارت اهل حرم است و از اين حيث بين آنها و اتاقهاى ساير ساختمانها تفاوتى ديده نمىشود . » « 1 » در سال 1276 ( ه . ق . ) به دستور ناصر الدين شاه اهالى حصار رضابيك را به حصار بوعلى كوچانيد و به جاى اين آبادى باغ سلطنت‌آباد را احداث كرد . بنابراين مىتوان گفت نام قديم سلطنت‌آباد حصار رضابيك بود كه در نزديك رستم‌آباد و در شرق جادهء صاحبقرانيه - نياوران - قرار داشت همچنين آب قنات حصاربيك را به دوشان‌تپه بردند و براى باغ سلطنت‌آباد قنات تازه‌اى احداث كردند . اعتماد السلطنه دربارهء اين باغ نويسد : « قصر نياوران كه در شميران بنا شده اگر چه از هر حيث نهايت امتياز را دارد و چشم‌انداز جنوبى آن به اعلى درجهء صفاست ولى چون در دامنهء كوه البرز قرار دارد ، شمال آن به علت ارتفاع كوه مسدود است . به همين دليل بنابراين منظور نظر بلند همايون اين بود كه در شميران عمارتى سلطنتى بنا شود كه از همه طرف باز و در صفا و دلگشايى از ساير عمارات ييلاقى ممتاز باشد . جلگهء نزديك به قريهء رستم‌آباد براى مكان اين بناى مبارك انتخاب شده بود و از دو سال قبل معماران و مهندسان قابل ، اقدام به ساختن اين عمارت مباركه نموده ، اين اوقات عمارت بيرونى آن به اتمام رسيده و مقرر شد كه در سمت شرقى اين عمارت حرم‌خانهء بزرگى نهايت عالى ساخته شود و از اطراف و اكناف ولايات اقسام و انواع گل و رياحين و اشجار مثمر بياورند و در باغ اين عمارت غرس كنند و اين بناى همايون موسوم به سلطنت‌آباد گرديد . » « 2 » در المآثرالآثار نيز مىخوانيم : « باغ سلطنت‌آباد جلگهء شميران است كه مشتمل مىباشد بر آثار بارعه و مآثر رايعه از عمارت كلاه‌فرنگى و برج خوابگاه و سراى سراسرى و بيوتات جوارى و بحيرهء عريض زخار و فوارات فياض و جداول سرشار و قطعات متجاورات عامر به اصول اشجار مثمر و نباتات ريان و . . . پس همين جلگهء نزديك قريه رستم‌آباد براى اين بنيان و بنياد اختيار و انتخاب افتاد و والد نگارنده [ حاجى على خان اعتماد السلطنه ] را در احياء و غرس و عمارت و تأسيس اين اثر جليل مساعى جميل
هامش
( 1 ) - سه سال در دربار ايران ، ص 274 - 277 . با اندك اختصار . ( 2 ) - مرآة البلدان ، ج 2 و 3 ص 1345 ، ( وقايع سال 1276 )