هو المستعان مقدمه صورت كتابچهء اول قانونى است كه رييس كل ادارهء جليله نظميه و امنيه و تنظيمات بلديه آنطوان كنت دومونت فرت نوشته و بندگان اعليحضرت قوىشوكت شاهنشاهى روحنا فداه قبول امضا فرمودهاند . به تاريخ شهر شوال سنهء 1296 هجرى مطابق سال « توشقان ئيل تركى » سواد دستخط مطاع همايونى خطاب به حضرت اشرف اعظم نايب السلطنه اميركبير دامت شوكته :
نايب السلطنه اين كتابچهء قانونى كنت را خواندم تماما بسيار به قاعده و درست است . يك دو فقره را ما كم و زياد كرديم ، ملاحظه كنيد همين كتابچه و همين دستخط را در مجلس اول دار الشورى - منظور دار الشوراى دولتى است - كه منعقد مىشود ، قرائت كنيد [ كنند ] . وزرا مشغول اجراى اين قوانين بوده ، ذرهاى تخلف نشود . همهء اين قوانين صحيح و محل هيچ ايراد نيست و لزوما انشاء اللّه بايد مجرى شود و همين دستخط را بده به كنت ملاحظه نمايد و بداند ما قواعد را پسنديدهايم . سنهء 1296 » « 1 »
مشكلات دستگاه پليس در ايران
مهمترين مشكلاتى كه ادارهء پليس با آن مواجه بود عبارتند بودند از :
1 - مخالفت علماى دينى
كه امر و نهى را مختص خود مىدانستند و يا دست كم خود را شريك حكومت و در مواردى حتى برتر از آن مىشمردند ، با ادارهء پليس تهران مخالف بودند و عمدهترين دليل مخالفت را تسلط غير مسلمانى چون كنت بر مسلمانان اعلام مىداشتند .
2 - اخلاق عمومى
از آنجا كه مفهوم قانون هنوز براى جامعهء سنتى آن روز نهادينه نشده بود ، تقريبا هيچكس مقيد به اطاعت از قانون نبود و نظم و ترتيب براى اكثر مردم جز آنجا كه منافع شخصىشان ايجاب مىكرد ، مفهوم چندانى نداشت . خاصه كه اكثر اوقات وساطت و شفاعت نيز بر آن مزيد مىشد و اعمال نظم و قانون را مختل مىكرد و در مجموع از آنجا كه چون مدار كارها بر محور شخصيات استوار بود و نه تشكيلات ، قانون جز در مورد ضعفاء اجرا نمىشد .
3 - لوطىگرى
هامش
( 1 ) - مجلهء بلديه ، شمارهء 6 ، نهم شعبان 1343 ، ص 15 . نقل از تاريخ مؤسسات تمدنى جديد در ايران ، ص 141 - 142 .