تهران عصر ناصرى
ناصر الدين شاه ، چهارمين پادشاه سلسلهء قاجاريه ، در شب ششم ماه صفر 1247 ( ه ق ) / هفدهم ژوئيه سال 1831 ( م . ) و يكشنبه بيست و ششم تيرماه 1210 ( ه ش ) زاده شد . وى پس از فوت پدرش محمد شاه در شب چهاردهم شوال 1264 ( ه ق ) در سن هفده سالگى در تبريز به جاى پدر جلوس كرد و سپس روانهء پايتخت و روز بيست و يكم ذيقعده وارد تهران شد و شب شنبه 22 ذيقعده جلوس بزرگ روى داد و در همين روز سلام عام در تالار تخت مرمر انعقاد يافت .
ناصر الدين شاه از پادشاهانى است كه به شكار ، سياحت ، گردش ، مسافرت ، تفريح و تعدد زوجات ميل بسيار داشته و نخستين پادشاهى است كه سه بار به خارج از ايران سفر كرده و پس از فتحعليشاه در داشتن زن زياد رتبهء دوم دارد !
دوستعلىخان معير الممالك در كتاب يادداشتهايى از زندگانى خصوصى ناصر الدين شاه شمار زنان ناصر الدين شاه را در روزى كه كشته شد ، هشتادوپنج زن نوشته است . « 1 » همچنين وى داراى بيست و هفت فرزند اعم از پسر و دختر بود كه عموما اخلاق آنها چندان تعريفى نداشته است .
دختران او به استثناى فخر الملوك ، زن اعتضاد الدوله ، عصمت الدوله ، زن معير الممالك ، فخر الدوله ، زن مجد الدوله و افسر الدوله ، زن مؤيد الدوله ، سايرين در حيات و ممات پدر بسيار بدعمل بودهاند . « 2 »
معروفترين فرزندان پسر او هم مسعود ميرزا ، ملقب به ظل السلطان ، كامران ميرزا نايب السلطنه و مظفر الدين شاه است كه هر كدام به نوبهء خود در هر چه خرابتر شدن وضعيت ايران سهم بسزايى داشتند .
ناصر الدين شاه طى سلطنت پنجاه سالهء خود امتيازهاى گوناگونى به بيگانگان داد كه هر يك به نوعى در عقبماندگى كشور و فقر و بىسامانى مردم تأثير داشته است .
هامش
( 1 ) . يادداشتهايى از زندگانى خصوصى ناصر الدين شاه ، دوستعلى معير الممالك ، چاپ علمى ، 1351 ، ص 14 .
( 2 ) . شرح حال رجال ايران ، ج 4 ، ص 249 .