دسته بيايند و به همين منوال بروند . چون عصر شود يكى از علما يا عمال كه از جملهء رؤسا باشد بيايد و بعد از صرف چاى امر كند تا ختم را برچينند . فى الفور جعبهء سىپاره و گلدانها و طاقه شال را بردارند . پس كار ختم بگذرد . و چون شب ششم شود دوستان و آشنايان از مردانه و زنانه حاضر شوند . زنان با زنان و مردان با مردان بمزار او روند . اگر او را به خاك سپرده باشند سر قبر او حاضر شوند و فاتحه بخوانند و چنانچه او را امانت در دخمه نهاده كه هنگام حركت مكارى با ماكن متبركهء كربلاى معلى يا نجف اشرف يا مشهد مقدس خراسان يا معصومهء قم فرستند در سر دخمه حاضر شوند . بعد از خواندن فاتحه و صرف قليان و قهوه و خيرات به فقرا و مساكين مراجعت [ 202 پ ] كرده هركسى پى كار خود رود . نوعى ديگر هم ختم گيرند كه چون روز اول از كار سر چوب و غسل و كفن و دفن فارغ شوند روز دويم صبح در خانهء صاحب عزا قاريان باعلى صوته قرائت قرآن نمايند و سىپاره بگذارند تا سه روز نشسته باشند و مردم متدرجا بيايند و بروند . در وقت ناهار « 1 » در اتفاق هركس حضور داشته باشد ناهار « 1 » حاضر نمايند تا صرف شود و روز سيم بعد از ظهرشخص بزرگى آن ختم را برچيند ، اين نوع دوم بر مردم از آن معلوم شود كه از روز اول مقبل در بازار بجهة اخبار در ختم مدرسه يا مسجدى ديگر بفرستند . اينكه ختم مردانه .
و اما ختم زنانه : روز دوم فوت كه مردان مشغول ختم مردانه شوند زنان در اندرون مشغول ختم زنانه شوند . كل زنان منسوبان و آشنايان همه لباس سياه و نيلى دربر كرده بخانهء صاحب عزا آيند و گريه و زارى
هامش
( 1 ) - اصل : نهارى