و سفيد را در وسط تابستان زراعت نموده اول پائيز خرمن نمايند . در قراء سردسير جنوبى كاشان از قريهء قمصر الى قالهر كه ترياك كارى نمىكنند پانزده روز مانده به اول پائيز شروع در زراعت جو و گندم و ينجه و شبدر نمايند و تا چهلم پائيز كه هوا سرد شود و زمين يخ كند به قدر كفاف كشت شتوى را كشته باشند و اما قراء سردسير مغربى كه عمدهء زراعت شتويشان ترياك است هنوز پانزده روز به ماه پائيز مانده باشد كه زمين ترياك را خاشاك زياد كامل انداخته آب كرده يا با بيل اسفار « 1 » كنند يا با گاو دو هميشه نمايند و خود درهم شكافند ، آنگاه [ 129 پ ] جوىبندى نمايند و تخم خشخاش در آن پاشيده آب كنند . هنوز تمام نشده باشد كه مجددا آب نمايند و از پى كار خود روند . در اول بهار بيايند قدرى تنك نمايند و اگر علف متفرقه « 2 » دارد پاك نموده آبش كنند . بعد از يك ماه بلند شده گل كند و در ماه آخر بهار خشخاشش بزرگ گردد . آب كنند و روز سيم بيايند قبل از طلوع آفتاب با تيغهاى دلاكى و دو طرف هر خشخاشى را پنج تيغ پهلوى يكديگر زنند ، شيرى سفيد از جاى هر تيغى بجوشد . بعد از سه روز كه شيرها منجمد شده باشد بيايند و هريك را كاردى برگه دار در دست و از دو طرف خشخاش با دم آن كارد شيرهء ترياك را پاك كرده بر لب كاسهاى كه همراه دارند بكشند خلاصه در نهايت جلدى آن را ضبط كنند و بعد از چند روز كه پوست خشخاش سفيد شود دانند كه بثمر رسيده بچينند و در بام خانهها آفتاب كنند . بعد خالص نموده در زمستان بكوبند و
هامش
( 1 ) - اسفار كردن باصطلاح زراع زمين را از بيل شكافتن است . ( حاشيه )
( 2 ) - علف متفرقه زمينهاى زراعت شده را از ريشه كندن به زبان زراع و جين كردن گويند ، چنان كه گويند فلان زمين ترياك را وجين كردم ، يعنى علف متفرقه آن را كندم .
( حاشيه )