گرفت و جنوبا تا قيقان « 1 » پيشرفت ، كه الازدى شاعر عرب لشكركشى مهلب را در بنه چنين ستوده است :
الم تر ان الازد ليلة بيتوا * ببنة كانوا خير جيش المهلب « 2 »
( يعنى : آيا نديدى ازديان بهترين رجال لشكر مهلب را كه شبى در بنه بودهاند . )
لشكريان مهلب در بلاد قيقان ( قلات بلوچ ) با هژده سوار جنگى آن سرزمين مقابل شدند ، و اين هژده مرد دلير تا دم مرگ جنگيدند و كشته شدند . چون يال و دم اسپان اين سواران بريده بود ، مهلب نخستين بار امر داد ، تا اسپان عربى را هم بدان نمط دم و يال ببرند « 3 » و اين لشكركشى نخستين عرب بود بر سرزمين كنارهاى سند كه از راه كابل صورت گرفت ، و برخى از مورخان جديد اين حمله را از راه درهء خيبر شمردهاند « 4 » ولى از روى اسناد قديم تاريخى ثابت نيست ، و امكان دارد كه از راه مجراى درياى كابل و ياكنر و باجور گذشته باشند .
مدت حكمرانى عبد الرحمن بقول تاريخ سيستان سه سال بود ، در عصر امارت او مبادى دين اسلام در افغانستان تا كابل استقرار گرفت و برخى از فقيهان اسلام كه در رأس ايشان حسن بصرى بود از راه تبليغ ، دساتير اسلامى را بين مردم
هامش
تا جائى كه واضح است : بنه بلاذرى و الاهور بايد در شرق پشاور و كرانهاى درياى سند در سرزمين يوسفزيى و نزديكيهاى ويهند پايتخت ثانى كابلشاهان ( هند كنونى كنار سند ) باشد و درينجا در ناحيت سليم خان و توتالى در دو ميلى نهر گوماتى و ده ميلى لاهور ، جايى بنام ( بنه دهيرى ) يعنى تپهء بنه موجود است . كه تپههاى خاكى و علايم آثار عتيقه نيز در آن ديده مىشود ، و جايى بنام لاهور بفاصله ده ميلى آن نيز واقع است ( يوسفزئى افغان ، به زبان اردو از اللّه بخش يوسفى 259 طبع دوم كراچى 1960 ) كه به احتمال قوى بايد همان الاهور بلاذرى همين لاهور باشد ( براى تفصيل رجوع شود به تعليقات من بر طبقات ناصرى 2 / 365 و 413 )
( 1 ) - قيقان يا كيكانان شهرى بود در بلوچستان كنونى در نزديكيهاى قلات بلوچ . اما در تاريخ سيستان ( ص 88 ) بجاى آن قندابيل است ، كه اكنون گنداوه گويند در همان بلوچستان ( جغرافيه ممالك خلافت شرقيه 332 )
( 2 ) - فتوح البلدان 531
( 3 ) - فتوح 531
( 4 ) - تاريخ سند از سيد ابو ظفرند وى طبع اعظم گده هند 1947 م