خانهء شيخ سعدى
شرح زير در شمارهء دوّم مجلّهء ايران آباد ( ارديبهشت 1339 - صفحه 32 ) ضمن مقالهاى بخامهء آقاى محمّد على معيّرى در موضوع خانهء شيخ سعدى مرقوم رفته است كه مناسب ميداند عينا آن را نقل نمايد :
« . . . در كوچهء پشت مسجد نو خانهء كوچك قديمى واقع است كه به « خانهء سعدى » مشهور مىباشد . اين خانه با تمام كوچكى ، حال و گيرائى بخصوصى دارد و در طبقهء فوقانى داراى ايوانى با ستونهاى ظريف چوبى و آلتكارى است كه خالى از روح شاعرانه نيست . در وسط حياط كم وسعت خانه دو تنهء درخت كهنسال بر هم پيچيده و يك جفت كبوتر چاهى كه گوئى خوى صحرائى را از ياد بردهاند بر شاخسار آن مأوا گزيده و با نالههاى عاشقانهء خود بخانهء خموش روحى مرموز ميبخشند . »
نويسندهء محترم مقاله پس از ذكر مطلب بالا ضمن اشاره باينكه انتساب خانهء مزبور به مسكن سعدى مدرك روشنى ندارد قرائنى مبنى بر احتمال بيشتر صحّت اين انتساب مذكور ميدارند و از حجرهء منسوب به شيخ اجلّ در مسجد نو نيز ياد مينمايند .
در كتاب راهنماى آثار تاريخى شيراز تأليف آقاى دكتر بهمن كريمى ( صفحه 60 ) نيز نقل گرديده است كه ميگويند از قرار مذكور يكى از گوشوارهاى مجاور ايوان بزرگ جنوبى مسجد نو منزل شيخ سعدى بوده است .
16 - شاه چراغ
مهمترين زيارتگاه شهر شيراز بقعهء مير سيّد احمد فرزند امام هفتم ( ع ) معروف به شاه چراغ است كه نزديك مسجد نو واقع مىباشد . حضرت مير سيّد احمد ( ع ) در آغاز قرن سوّم هجرى بشيراز آمد و همانجا وفات يافت . در زمان اتابك ابو بكر سعد بن زنگى امير مقرّب الدّين مسعود بدر الدّين وزير اين شهريار بقعه و گنبدى بر مزار وى ساخت و اتابك نيز رواقى بر آن افزود و سپس ملكه تاش خاتون مادر شاه ابو اسحق انجو در سالهاى 745 تا 750 هجرى تعميرات اساسى در آن انجام داد و بقعه